Γράφει ο Δημήτρης Γκιβίσης

Ξεκινώντας να αποτυπώσω τις σκέψεις μου, στο νου μου έρχονται τα λόγια του ποιητή «ακόμα και το μεγαλύτερο ταξίδι στη ζωή ξεκινά όταν αποφασίσουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα». Ξεκινά δηλαδή εκείνη την μοναδική στιγμή που λες «θα πάω και ας μου βγει και σε κακό». Πάμε λοιπόν, ας κάνουμε αυτό το πρώτο βήμα που ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας στο καθετί (στις σχέσεις, στις απογοητεύσεις, στις φιλίες, στα θέλω, στους έρωτες, στις ουτοπίες μας…)

Το Πόρτο ήταν ένας ανεκπλήρωτος στόχος από παλιά, όχι μόνο για αυτά που είχα ακούσει από γνωστούς και φίλους που είχαν ταξιδέψει ως εκεί, ούτε για όσα είχα διαβάσει. Κυρίως ήταν λόγω της αίσθησης που είχα για αυτήν την μαγευτική χρωματιστή πόλη με την μεθυστική ατμόσφαιρα, που την κάθε στιγμή σου εκεί νοιώθεις να την ζεις με ένα πάθος πρωτόγνωρο. Ένα πάθος σαν αυτό που έχουν οι εραστές την πρώτη και την τελευταία φορά…

Με το πάθος των εραστών

Τον Δεκέμβρη του 2019, ψάχνοντας για λίγο καλοκαιρινό ήλιο σε μια μέρα που έβρεχε ασταμάτητα, αποφασίσαμε να πάμε για έξι μέρες στο Πόρτο από τις 30 Ιουνίου 2020. Έχει σημασία που αναφέρω την ημερομηνία γιατί ήταν προ πανδημίας. Ήταν δηλαδή μια εποχή που μπορούσες να σχεδιάσεις ένα ταξίδι, όπως και πολλά άλλα πράγματα, με μια σχετική ευκολία. Επειδή όμως στη ζωή συνήθως δεν γίνονται όλα όπως τα θέλουμε, τον Μάρτιο ξεκίνησαν οι δυσκολίες, αφού ανακοινώθηκε η αναβολή όλων των πτήσεων που είχαμε κλείσει και προπληρώσει, με αποτέλεσμα το ταξίδι να διαφοροποιηθεί και να γίνει αναγκαστικά, τρεις νύχτες στη Λισαβόνα και τέσσερις στο Πόρτο. Αυτό είχε ως συνέπεια πολύ περισσότερο κόστος, επαφές με τις αεροπορικές εταιρείες για να πάρουμε τα voucher, ψάξιμο για νέες πτήσεις, δωμάτια, κλπ. Να σημειωθεί, ότι αναβλήθηκαν πέντε πτήσεις μας και κάναμε επτά. Θεσσαλονίκη – Αθήνα – Φρανκφούρτη – Λισαβόνα – Πόρτο – Αϊντχόβεν – Βιέννη – Θεσσαλονίκη…

Γιατί σημασία έχει το ταξίδι, και όχι (απαραίτητα) ο προορισμός

Για όσους τους αρέσουν τα διλήμματα του τύπου Παρίσι ή Λονδίνο, Μαδρίτη ή Βαρκελώνη, Κάιρο ή Αλεξάνδρεια, θέλω να τους πω ότι το Λισαβόνα ή Πόρτο δεν υπάρχει. Η κάθε πόλη έχει τη δική της ατμόσφαιρα και σου αφήνει μια διαφορετική αίσθηση. Στην Λισαβόνα πήγα πρώτη φορά το 2011, και είναι μια πόλη που την αγαπάς στα αλήθεια. Αγαπάς τις γειτονιές της με την μυρωδιά του μπακαλιάρου, την Αλφάμα και το κάστρο, τα παλιά κίτρινα τραμ, τις ιστορίες για την Μπενφίκα των χαμένων ευρωπαϊκών τελικών, τα στενά του Μπάιρο Άλτο, τα σκαλοπάτια στους λόφους, τις κλειστές αγορές, τις πλατείες της, το λιμάνι των μεγάλων εξερευνητών, και την μελαγχολία των φάδος (υπόσχομαι σε ένα άλλο άρθρο να γράψω πιο αναλυτικά για την Λισαβόνα). Από την άλλη, το Πόρτο το ερωτεύεσαι. Το κρατάς στην αγκαλιά σου, ακούς την ανάσα του, και εύχεσαι κάπου εδώ να σταματήσει ο χρόνος. Αλλά ο χρόνος πάντα προχωρά, και όπως λέει και ένας φίλος «αυτό που με φοβίζει για το μέλλον, είναι ότι ολοένα και πλησιάζει»…

Εδώ δεν χωράνε τα διλήμματα

Λίγες μέρες πριν φτάσουμε στη Λισαβόνα, η πορτογαλική κυβέρνηση έβαλε την πόλη σε λοκντάουν λόγω της πανδημίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα όλα τα μαγαζιά να κλείνουν από τις 8, και μέχρι τις 11 επιτρέπονταν να είναι ανοιχτά μόνο τα εστιατόρια. Παράλληλα, η γενική εικόνα της πόλης και των ανθρώπων της δεν είχε καμία σχέση με όσα γνώριζα από την πρώτη φορά (μέτρα προστασίας, αυστηροί έλεγχοι, μεγάλες ουρές αναμονής, κλειστά μουσεία, κλπ). Φτάνοντας όμως στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας είχαμε μια αίσθηση του τύπου «καλώς ήρθε το δολάριο», αφού με τίποτα δεν φαινόταν ότι είμαστε σε μια πόλη που βρίσκεται σε λοκντάουν. Παρά την ανησυχία μας στο αεροδρόμιο δεν έγινε κανένας έλεγχος, δεν ζητήθηκε κάποιο τεστ, δεν ρωτηθήκαμε τίποτα, κλπ. Για μια ακόμα φορά επιβεβαιώθηκε ότι οι τουρίστες μπορούν πανεύκολα να περνούν τα σύνορα στο όνομα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, σε αντίθεση με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που πάντα έρχονται αντιμέτωποι με τη βαρβαρότητα των συνόρων…

Ανοίξαμε και σας περιμένουμε

Από το αεροδρόμιο του Πόρτο μπορείτε να πάτε στο κέντρο της πόλης ή με τρένο ή με λεωφορείο. Όμως ένα πρόβλημα είναι ότι στο αεροδρόμιο δεν υπάρχουν εκδοτήρια με υπαλλήλους, παρά μόνο αυτόματα μηχανήματα που δεν δίνουν ρέστα. Αν τελικά αναγκαστείτε να πάρετε ταξί, υπάρχει ο κίνδυνος ο ταξιτζής να κάνει όλη τη διαδρομή με διπλή ταρίφα. Προσέξτε το…

Θέα της πόλης από το αεροπλάνο

Η ψυχή του Πόρτο είναι η Ριμπέιρα, στη δεξιά όχθη του ποταμού Ντούρο, μια γειτονιά με λιθόστρωτους δρόμους, μπαράκια, εστιατόρια, και καφέ. Εδώ ξεχωρίζουν κάποια εκπληκτικά πολύχρωμα νεοκλασικά του 16ου – 17ου αιώνα, ενώ η παραλία είναι γεμάτη κόσμο που βολτάρει. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που τα κεντρικά σημεία τους έχουν μετατραπεί σε ζώνες μαζικής κατανάλωσης με κακόγουστα και πανάκριβα μαγαζιά για τουρίστες, εδώ όλα έχουν ένα πολύ αυθεντικό χρώμα που σε εντυπωσιάζει. Στην Ριμπέιρα έρχεστε ή με τα πόδια, κατεβαίνοντας την κατηφόρα από το κέντρο της πόλης, ή με το λεωφορείο και περπατάτε για πολύ λίγο.

Η Ριμπέιρα, και ένα αχ

Το κέντρο της πόλης είναι η περιοχή που εκτείνεται μεταξύ του δημαρχείου και του κεντρικού σταθμού Σάο Μπέντο. Ο σταθμός έχει κηρυχτεί μουσείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την ΟΥΝΕΣΚΟ, και είναι ένα από τα αξιοθέατα του Πόρτο εξαιτίας των τοιχογραφιών με τα γαλάζια και λευκά πλακάκια που έχει στο εσωτερικό του. Δείτε τον…

Τοιχογραφίες στον Σάο Μπέντο

Σε μικρή απόσταση αριστερά από τον Σάο Μπέντο θα δείτε τον πύργο Τσερίγκος, πάνω σε μια εντυπωσιακή μπαρόκ εκκλησία του 18ου αιώνα. Τα σκαλοπάτια είναι λίγο στενά, αλλά με μια μικρή προσπάθεια μπορείτε να τα ανεβείτε για να δείτε την εκπληκτική θέα της παλιάς πόλης…

Ο πύργος Τσερίγκος

Περπατώνταςλίγα λεπτά στα δεξιά του πύργου φτάνετε στο βιβλιοπωλείο Λέλο, που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1869 και είναι ένα από τα πιο δημοφιλή βιβλιοπωλεία του κόσμου. Το εισιτήριο κοστίζει 5 ευρώ και εκπίπτει από τις αγορές που θα κάνετε. Να έχετε υπόψη ότι η αναμονή είναι μεγάλη, όμως αξίζει να περιμένετε γιατί η ατμόσφαιρα του βιβλιοπωλείου με τα σκαλισμένα ράφια είναι ιδιαίτερη…

Άποψη του Λέλο

Μια επιλογή που έχετε αν θέλετε να δείτε την πόλη διαφορετικά, είναι να κάνετε μια κρουαζιέρα στον Ντούρο. Στην Ριμπέιρα, αλλά και απέναντι στην Βίλα Νόβα ντε Γκάια, θα βρείτε σταθμούς με τα καραβάκια, και μπορείτε να επιλέξετε όποια βόλτα σας αρέσει. Πάρτε μια εικόνα…

Βόλτα στον Ντούρο

Ο πιο όμορφος πεζόδρομος του Πόρτο είναι η Ρούα Ντας Φλόρες, που κατά μήκος του θα δείτε πλανόδιους καλλιτέχνες, καλόγουστα καφέ και εστιατόρια, καθώς και μικρά μαγαζάκια με τοπικά είδη. Ο πεζόδρομος ξεκινάει από τον σταθμό Σάο Μπέντο και καταλήγει στην πολύ γραφική πλατεία Σάο Ντομίνγκος, στην οποία καθίσαμε το πρώτο βράδυ. Συγκεκριμένα, ήταν στο εστιατόριο που φαίνεται στη φωτογραφία δεξιά…

Στην Ρούα Ντας Φλόρες

Ένας πολυσύχναστος πεζόδρομος του κέντρου είναι η Ρούα Ντε Σάντα Καταρίνα, που έχει κυρίως εμπορικά καταστήματα. Απέχει πέντε λεπτά με τα πόδια από τον κεντρικό σταθμό, και εδώ θα βρείτε καταστήματα με όλες τις γνωστές επωνυμίες, καθώς και το ιστορικό καφέ Ματζέστικ που λειτουργεί από το 1921 και το διαφημίζουν όλοι οι τουριστικοί οδηγοί, αλλά έχει χάσει την γοητεία του καθώς είναι πολύ τουριστικό…

Για ψώνια στην Ρούα Ντε Σάντα Καταρίνα

Το πιο φημισμένο πιάτο του Πόρτο είναι η Φραντσεσίνα. Φτιάχνεται με λουκάνικα, ζαμπόν, αλλαντικά, και μοσχαρίσιο κρέας (μερικοί την μαγειρεύουν και με χοιρινό). Καλύπτεται με τυρί, το οποίο στη συνέχεια λιώνει και διακοσμείται με σάλτσα από ντομάτα, μπύρα, και τσίλι, ενώ σε ορισμένα μέρη σερβίρεται με τηγανητό αυγό και πατάτες. Μην ρωτήσετε πόσες θερμίδες έχει. Δεν έχει καμία…

Γεύση από Φραντσεσίνα

Μια από τις πιο ζωντανές περιοχές του κέντρου, είναι η γειτονιά κοντά στην ιστορική πλατεία Κάρλος Αλμπέρτο (δίπλα στο Λέλο). Αξίζει να περάσετε ένα από τα βράδια σας εδώ, έχει ωραία μαγαζιά στα τριγύρω στενά και μαζεύει πολύ κόσμο. Όμως και την μέρα είναι όμορφα, ειδικά στο σημείο με τους υπαίθριους κοσμηματοπώλες…

Μια εικόνα της Κάρλος Αλμπέρτο

Από την Κάρλος Αλμπέρτο ξεκινά η Σεντοφέιτα, μια πολύ ενδιαφέρουσα φοιτητική περιοχή που φημίζεται για την καλλιτεχνική της ατμόσφαιρα, με πρωτοποριακές γκαλερί, καταστήματα με είδη vintage, χαλαρά στέκια, κλπ. Αξίζει να κάνετε μια βόλτα εδώ…

Βόλτα στην Σεντοφέιτα

Ένας από τους λόγους που πήγαμε στην Σεντοφέιτα ήταν ότι ψάχναμε το LaRebelion (Η Εξέγερση), το πρώτο κατάστημα στην Πορτογαλία που αφιερώνεται αποκλειστικά στην πώληση προϊόντων εμπνευσμένων από παγκόσμιες επαναστάσεις, διάφορα κινήματα, ακτιβισμούς, κλπ. Το κατάστημα ξεκίνησε να λειτουργεί στις 25 Απριλίου 2018, ημέρα της επετείου της Επανάστασης των Γαρυφάλλων του 1974, που ξεκίνησε όταν στις 12:20 το βράδυ δόθηκε το σύνθημα από τους ήχους του «Grandola, Vila Morena» στο κρατικό ραδιόφωνο. Από εδώ έκανα και τις αγορές που τόσο πολύ ήθελα…

Στο δρόμο της εξέγερσης

Κάτι που μου αρέσει ιδιαίτερα στα ταξίδια είναι οι βόλτες στις αγορές των ντόπιων. Στο Πόρτο λοιπόν υπάρχει η Μερκάντο Μπον Σουκέσο, μια φοβερή κλειστή αγορά που βρίσκεται στην Μποαβίστα. Για να πάτε εκεί παίρνετε το μετρό και μετά περπατάτε για δέκα περίπου λεπτά. Εκτός από τα ψώνια εδώ μπορείτε να φάτε και στα πολύ ωραία μαγαζιά με τους πάγκους…

Στην Μερκάντο Μπον Σουκέσο

Περίπου δέκα χιλιόμετρα από το Πόρτο μπορείτε να πάτε μια βόλτα στο Φοζ Ντο Ντούρο. Δεν το προτείνω αν έχετε λίγες μέρες στη διάθεσή σας, αλλά αν υπάρχει χρόνος μπορείτε να πάτε για να δείτε την εκπληκτική αμμώδη παραλία του στον Ατλαντικό. Εμείς πήγαμε με το τρένο και γυρίσαμε με το λεωφορείο κατά μήκος του ποταμού, μια διαδρομή που είναι εκπληκτική…

Με θέα στον Ατλαντικό

Το Πόρτο είναι χτισμένο στις δύο όχθες του ποταμού Ντούρο, και μπορείς να πάτε από την μια πλευρά στην άλλη περνώντας κάποια από τις γέφυρες. Σήμα κατατεθέν της πόλης είναι η διώροφη γέφυρα Ντομ Λουίς, με μήκος περίπου 180 μέτρα. Στο κάτω τμήμα της περνούν μόνο αυτοκίνητα, και στο πάνω το τραίνο και πεζοί. Η θέα από εδώ είναι πραγματικά μοναδική, και το σημείο ενδείκνυται για όσους θέλουν να ανταλλάξουν όρκους αιώνιας πίστης. Αλλά και ερωτευμένος να μην είσαι, από εδώ σου κόβεται η ανάσα…

Η μοναδική Ντομ Λουίς

Περνώντας στην αριστερή όχθη του ποταμού φτάνετε στην Βίλα Νόβα ντε Γκάια, μια περιοχή φημισμένη για τα κελάρια κρασιών. Στην παραλία της θα δείτε πολλά εστιατόρια, καφέ και wine bar, και η θέα, ειδικά το ηλιοβασίλεμα, στην απέναντι πλευρά της πόλης και στην Ριμπέρα είναι αξεπέραστη. Μια βόλτα εδώ επιβάλλεται, γιατί όπως και στη Θεσσαλονίκη ΙΙ του Kαββαδία έτσι και εδώ έχεις την αίσθηση ότι «του Πόρτο μοναχά του πρέπει το καράβι, να μην τολμήσεις να το δεις ποτέ από την στεριά»…

Στη Βίλα Νόβα ντε Γκάια

Στη Βίλα Νόβα ντε Γκάια μπορείτε επίσης να φτάσετε παίρνοντας το μετρό από τον κεντρικό σταθμό, να κατεβείτε στην στάση Τζαρντίν Ντο Μόρο, και μετά να περπατήσετε προς την όχθη του Ντούρο. Το Τζαρντίν Ντο Μόρο είναι ένα σημείο που μαζεύονται πολλοί νέοι, κάθονται στα γρασίδια, πίνουν, φλερτάρουν, και αγναντεύουν. Δείτε μια εικόνα της περιοχής…

Θέα από το Τζαρντίν Ντο Μόρο

Συνεχίζοντας μετά τη Βίλα Νόβα ντε Γκάια φτάνετε στην Αφουράντα, που είναι γεμάτη με ταβέρνες που ψήνουν στο δρόμο. Εδώ φτάνετε ή με λεωφορείο, και μετά έχει κατηφορικό περπάτημα για ένα περίπου χιλιόμετρο, ή με καραβάκι, όμως τα δρομολόγια σταματούν στις 5:30 το απόγευμα. Η αίσθηση από την Αφουράντα ήταν ίδια με αυτήν που είχαμε στην Κασίλιας, ένα εκπληκτικό ψαροχώρι της Λισαβόνας στην απέναντι πλευρά του ποταμού Τάγου. Στην Αφουράντα πήγαμε το τελευταίο βράδυ, θέλοντας φεύγοντας να μείνει στα χείλη μας αυτή η μοναδική γεύση από το αλάτι του Ατλαντικού. Μια γεύση, σαν το φιλί του αποχωρισμού…

Αφουράντα, χωρίς λόγια

Ο κάθε τόπος είναι μια γυναίκα που σε καλεί

Παρόλο που στη ζωή μου έχω κάνει πολλά ταξίδια, ποτέ δεν πήγα στο ίδιο μέρος ξανά, αν και υπήρχαν φορές που φεύγοντας είπα «εδώ θα ξαναγυρίσω». Αλλά οι υποσχέσεις συνήθως δίνονται όχι για να τις ακούσει ο άλλος, αλλά εμείς οι ίδιοι…

Αν ένας τόπος είχε φωνή και με ρωτούσε «γιατί δεν ήρθες ξανά να με δεις;», θα προσπαθούσα να βρω μια ψεύτικη δικαιολογία της στιγμής, σαν αυτές που λέμε πάντα όταν θέλουμε να ξεφύγουμε από την αλήθεια. Μια αλήθεια, που κατά βάθος την γνωρίζουμε πολύ καλά και οι δυο μας. Ότι στην πραγματικότητα, ο κάθε τόπος είναι μια γυναίκα που σε καλεί. Και ότι η μοναδικότητα του κάθε ταξιδιού είναι εκείνη η πρώτη φορά που είδες τα μάτια της, που αφουγκράστηκες τον πόθο της, που σου ψιθύρισε γυμνή, και εσύ άρχισες να εξερευνάς από άκρη σε άκρη το κορμί της στο σκοτάδι…