Μαύρα τραπεζομάντηλα στα τραπέζια, μαύρο πλακάκι στο δάπεδο. Αίθουσα λιτή, προσωπικό φιλικό και φιλόξενο. Φτάνουμε στις οχτώ. Διαλέγουμε ένα τραπέζι ακριβώς μπροστά στις καρέκλες των μουσικών, διαλέγουμε και μενού και ξεκινάμε να τρώμε το ορεκτικό μας. Ο κύριος που μας σερβίρει είναι πολύ ευγενικός. Φοράει επίσης μαύρο φανελάκι και μαύρο παντελόνι. Μόλις όλοι οι παρευρισκόμενοι τελειώσουμε με τα ορεκτικά, τα πιάτα μαζεύονται και τα φώτα σβήνουν. Εντελώς. Ένας μικρός προβολέας φωτίζει το σημείο που κάθονται οι μουσικοί.

Δεν υπάρχει ούτε πάλκο, ούτε μικρόφωνα. Έτσι απλά, δίπλα μας, κάθονται οι δύο κιθαρίστες: κλασσική κιθάρα και πορτογαλλική κιθάρα. Και μπροστά τους όρθιος ο κύριος που μας σέρβιρε νωρίτερα! Μας καλωσορίζει και μας μιλάει λίγο για το Φάντο.

Φάντο σημαίνει πεπρωμένο. Ξεκίνησε να τραγουδιέται στις παλιές γειτονιές της Λισαβώνας. Τις φτωχές και τις κακόφημες. Σε μικρά ταβερνάκια και σε οίκους ανοχής. Και όπως κάθε λαϊκό τραγούδι, μιλούσε και μιλάει για τις δυσκολίες των ανθρώπων, για τον πόνο και φυσικά για τον έρωτα. Γι’ αυτό μιλάει απευθείας στις καρδιές μας.

Η εισαγωγή τελειώνει κι η μουσική αρχίζει. Ο αξιαγάπητος σερβιτόρος μας, βάζει το ένα χέρι του στην τσέπη του μαύρου παντελονιού του, κλείνει στιγμιαία τα μάτια του και με την επόμενη ανάσα του ανοίγει το στόμα του και όλοι μένουμε άναυδοι! Η φωνή του σκίζει το σκοτάδι κι ο πόνος του μας τρυπάει τα σωθικά. Μένουμε ασάλευτοι να ακούμε, δίχως να καταλαβαίνουμε τα λόγια αλλά νοιώθοντας την ένταση των συναισθημάτων.

Σε λίγο, απ’ το βάθος της αίθουσας κάνει την εμφάνισή της και η Ρίτα. Μοιράζεται κι εκείνη τους καημούς της και αργότερα, από το τραπέζι πίσω μας, σηκώνεται μία ακόμη κυρία που μόλις έχει τελειώσει το φαγητό της, και λέει δύο καταπληκτικά τραγούδια.  Χειροκροτήματα, χαμόγελα, ευχαριστίες και ο Πάουλο – ο σερβιτόρος/τραγουδιστής – επανέρχεται με ένα τραγουδάκι σε άλλο ύφος. Πειράζει την Ρίτα κι εκείνη έρχεται και του απαντάει με μπρίο, γελώντας και  τραγουδώντας φυσικά. Εκείνος οπισθοχωρεί προς την κουζίνα κι η Ρίτα μας ζητάει μετά από έναν συγκεκριμένο στίχο, να αναφωνούμε μαζί της «Ω Πάουλο!». Το κλίμα γίνεται παρεΐστικο και γιορτινό. Όλοι μαζί τραγουδάμε «Ω Πάουλο», κι εκείνος μας κάνει τελικά τη χάρη κι επιστρέφει (αργότερα θα φέρει και τον λογαριασμό!)

Η ατμόσφαιρα μοιάζει με σπιτικό πάρτυ, ο κόσμος γελάει και σχολιάζει, διπλανές παρέες γνωρίζονται μεταξύ τους, οι δύο έλληνες  – εμείς δηλαδή – βρίσκουν κι άλλους έλληνες που ζουν στο Πόρτο και τους συστήνουν στην γκεστ αηδό της βραδιάς και όλα αυτά συνθέτουν άψογα την ανάμνηση της ξεχωριστής αυτής νύχτας. Της Νύχτας Φάντο στο Πόρτο. 

  

«Γύρισες, χαίρομαι που επέστρεψες
δεν μπορείς να φανταστείς όλα όσα μου λείπουν
Γύρισες και στην άδεια ζωή μου
αυτή η χαρά που μόνο εσύ μπορείς να δώσεις, επέστρεψε.
Γύρισες, τι μοναδικό πράγμα!
Σχεδόν δεν μπορώ να τραγουδήσω αν δεν είσαι δίπλα μου…»

* «Taberna Real do Fado«
Fadista: Paulo Cangalhas
Fadista: Rute Rita
Guitarra Portuguesa: Rui Pedro Claro
Viola de Fado: Rogério Rocha
Morada: Rua do Dr. Barbosa de Castro, 58, Porto