Έτσι καλοκαιρινά λέω να συνεχίσω με τα αρθράκια μου, και να σας πάω για μια βουτιά, ή μάλλον για πέντε βουτιές, σε παραλίες που δεν χορταίνω να κολυμπάω. Εφοδιαστείτε με μαγιό, παρεό, καπελάκι, αντιηλιακό, μάσκα και πετσετούλα, και … μπλουμ!

1. Δεν γίνεται να μην ξεκινήσω, με μία από τις ωραιότερες παραλίες της Σκύρου, τον πανέμορφο Πεύκο. Νομίζω ότι το όνομα τα λέει όλα. Κολυμπάς σε δροσερά νερά και δίπλα, ακριβώς εκεί που σκάει το κύμα, ξεκινάει το πευκοδάσος. Και δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι. Στην αγκαλιά της θάλασσας ή του βουνού; Τσαλαβουτάς κι αγναντεύεις, ξεχνιέσαι και φεύγεις από την καθημερινότητα. Και κάθε άγχος, κάθε πρόβλημα χάνει την υπόστασή του και γίνεται τόσο μικρό κι ασήμαντο, που σου αφήνει ένα υπέροχο κενό στο μυαλό. Σιγά σιγά, αυτό το κενό μεταφέρεται στο στομάχι, και ανηφορίζοντας τα γραφικά σκαλοπάτια, τρέχεις στην μαμαδίστικη αγκαλιά της «Σταματίας», να στο γεμίσει με καλαμαράκι τηγανητό, χταποδάκι ξυδάτο, λαδόπτα, (ναι έτσι την λέμε εδώ στη Σκύρο, λαδόπτα, χωρίς ιώτα) και ασυναγώνιστη μελιτζανοσαλάτα!

2. Την βλέπετε την ομοιότητα έτσι; δεν είναι ο Πεύκος, αλλά η παραλία Αντίσαμος της Κεφαλονιάς. Μοιάζει πάρα πολύ με την αγαπημένη μου της Σκύρου, μόνο που είναι πολύ πολύ μεγαλύτερη! Τα νερά κι εδώ είναι κρυστάλλινα, όσο πρέπει κρύα και το τοπίο μαγευτικό. Είτε βρίσκεσαι μέσα στο νερό, είτε κατηφορίζεις προς την Αντίσαμο, απολαμβάνεις εξίσου την φύση και τη δροσιά. Αν πάρεις τον δρόμο για τη Σάμη μετά το μπάνιο σου, μην παραλείψεις να δοκιμάσεις φιλέτο τόνου και μπακαλιάρο πλακί, στο «Καρνάγιο», πάνω στο κύμα.

3. Επιστροφή στα νερά του Αιγαίου, και την άγρια και ξελογιάστρα παραλία Γιαννιτσίου. Βρίσκεται στη Νότια Εύβοια, 45 λεπτά από τα Στύρα, 33 από το Μαρμάρι και 35 από την Κάρυστο. Έχει κάτι το απόκοσμο κατά την γνώμη μου, έτσι όπως είναι απομακρυσμένη κι απλωμένη νωχελικά στη δύναμη και τα ρεύματα του αιγαίου πελάγους. Κι εδώ θέλω να σας εφιστήσω την προσοχή! Αν έχει κύμα, μην κολυμπήσετε, γιατί τα ρεύματα είναι τόσο έντονα και τα νερά βαθιά, ώστε είναι επικίνδυνο να παρασυρθείτε. Προτιμότερο είναι να την επισκεφθείτε μια μέρα χωρίς ανέμους, ή όταν είναι ευνοϊκοί για την περιοχή. Στην επιστροφή σας, κάντε μια στάση στο Πόθι και δοκιμάστε μαγειρευτά κρεατικά στον ονομαστό και γραφικό «Ξυπόλυτο».

4. Θα σας πάω τώρα σε μια μικρούλα με τεράστια γοητεία! Παραλία Γυάλια στην ξελογιάστρα Μάνη. Δεν ξέρω πώς γίνεται και κάθε βράχος, κάθε πετραδάκι, κάθε παραλία, κάθε κτίσμα είναι τόσο γοητευτικό, με τόσο ξεχωριστή αύρα, σε όλη τη Μάνη. Τα νερά μοιάζουν σαν να βρίσκονται στη χώρα των νεράιδων, εκεί κάπου στο παραμύθι του άρχοντα των δαχτυλιδιών! Αυτή την παραλία την ερωτεύτηκα αθεράπευτα και σκέφτομαι πολύ σοβαρά, να ξαναπάω στη Μάνη – ευκαιρία ψάχνω! – μόνο για χάρη της. Κι όταν τελικά καταφέρετε να φύγετε από τη σαγήνη που θα σας προκαλέσει, προτείνω για φαγητό να επισκεφθείτε το καταπληκτικό ξενοδοχείο «Κυρίμαι» στον διπλανό Γερολιμένα, και να αφήσετε τον ουρανίσκο σας να ηδονιστεί και να καλομάθει! (Μην παραλείψετε να τηλεφωνήσετε προηγουμένως ).

5. Δεν γίνεται σ’ αυτό το μικρό αφιέρωμα να αφήσω έξω μία ακόμη πλανεύτρα! Μια παραλία στην οποία η κατάβαση με το αυτοκίνητο ήταν ιδιαίτερα φοβιστική – είχε χωματόδρομο τότε, δεν ξέρω αν τον έχουν φτιάξει – αλλά η θωριά της ήταν μια αποκάλυψη. Φυρή Άμμος στα Κύθηρα. Απέραντη, άγρια, ρομαντική, πανέμορφη και μυστηριώδης. Ξεδιπλώνει τις χάρες της σε όποιον τις αναζητήσει και τις σεβαστεί, και τον πιάνει στα δίχτυα της χωρίς κανένα έλεος! Δεν ήθελα να βγάλω το κεφάλι μου από τα νερά της και σας εύχομαι να την συναντήσετε και να την απολαύσετε όσο εγώ.

Μετά από τόσες βουτιές όμως, όσο πεζό κι αν ακούγεται, θα σας πάω για το τελευταίο γεύμα της ημέρας. (Όχι ότι θεωρώ το φαγητό πεζό. Αντίθετα το θεωρώ ιερό!) Οι ντόπιοι προτείνουν στον Κάλαμο την «ταβέρνα της Φιλιώς» και όχι άδικα. Εκεί θα φάτε σπιτικά, τίμια, καθαρά και προπάντων νόστιμα. Ό,τι κι αν διαλέξετε, σίγουρα θα το ευχαριστηθείτε.

Και κάπως έτσι, με εικόνες, αισθήσεις, εντυπώσεις, μυρωδιές και γεύσεις θα σας καληνυχτίσω – πήγε 00:42 η ώρα – και θα σας ευχαριστήσω που μου κάνετε παρέα, κι έτσι, βρίσκω κι εγώ την ευκαιρία και επισκέπτομαι ξανά τόσα αγαπημένα μέρη.

Να είστε όλοι καλά και να απολαμβάνετε τις μέρες και τις νύχτες σας,

Σας φιλώ γλυκά,

Άννα.

Σημ.: ‘Oλες οι φωτογραφίες είναι από το Google.

Θέλετε βουνό; – Έχει.

Θέλετε πόλη; – Έχει.

Θέλετε ορεινά χωριά; – Έχει.

Θέλετε παραλίες με αμμουδιά; – Έχει.

Θέλετε παραλίες με βότσαλα; – Κι απ’ αυτό έχει.

Θέλετε παραθαλάσσια ψαροχώρια, γραφικά ταβερνάκια, καλντερίμια, δάση, κάστρα, εκκλησιές;

– Εννοείται πως έχει.

Θέλετε μοσχομυριστά πορτοκάλια, ζουμερά μανταρίνια και αυθεντική και μοναδική μαστίχα;

– Μα και βέβαια έχει!

Πώς να μην έχει, αφού βρισκόμαστε στη Χίο!

Το νησί που τόσο έχουμε αγαπήσει για τα κάλλη του, τις επιλογές και τις εναλλαγές του, τα αρώματά του, τα νερά του – αλμυρά και μη -, την δροσιά του, που αυτές τις μέρες μας έρχεται συνεχώς στο μυαλό, και φυσικά, για τους αγαπημένους μας φίλους που ζουν εκεί! Σ’ αυτό το τεράστιο νησί, που μια επίσκεψη δεν φτάνει για να το γνωρίσει κανείς. Φτάνει, όμως, για να το αγαπήσει.

Τί λέτε, ξεκινάμε, να γνωρίσουμε λίγα από τα πανέμορφα μέρη του;

Θα σας πάω μια βόλτα, σε όσα είδαμε και αγαπήσαμε, (είναι αδύνατον να σας πάω παντού, στο πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας) και θα ξεκινήσω ευθύς αμέσως από μια μικρή αλλά θαυματουργή παραλία, πολύ κοντά στην πόλη. Λέω θαυματουργή, γιατί επειδή είναι μικρούλα, περιμένεις τα νερά να είναι ζεστά, αλλά με το που πατάς το ποδαράκι σου μέσα στη θάλασσα, η δροσιά φτάνει ακαριαία ως τον εγκέφαλο! Παραλία «Γλάροι» λοιπόν, έτσι γιατί η ζέστη των τελευταίων ημερών, χρειάζεται εξορκισμό! Είναι οργανωμένη και η καλύτερη περίοδος να την επισκεφθείτε, όπως άλλωστε και κάθε νησί, είναι τον Ιούνιο και αρχές Σεπτέμβρη. Κρυστάλλινα νερά, μόλις 17 λεπτά από το κέντρο της Χίου!

Θέλετε να πάμε πιο μακριά; εντάξει μη γκρινιάζετε. Εγώ σας πήγα εδώ δίπλα για να μην μού κουραστείτε με το που ξεκινήσαμε. Αλλά αφού έχετε όρεξη για εξερεύνηση, εμπρός, πάμε στα ορεινά. Η διαδρομή για τα Άνω Καρδάμυλα είναι πανέμορφη, με υπέροχη θέα αλλά και με τοπία άγριας ομορφιάς να την στολίζουν. Πετρώδη εδάφη εναλλάσσονται με πεύκα, ευκάλυπτους, ελιές και κάθε λογής δέντρα. Φτάνοντας, πίνουμε ελληνικό καφεδάκι στην πλατεία, κάτω από την ευλογημένη σκιά των δέντρων,

σ’ αυτό το γραφικό χωριό που ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει. Ησυχία και βουνίσιο αεράκι!

Αφού τριγυρίσουμε λιγάκι, μπορούμε να διαλέξουμε από τις παραλίες που είναι σπαρμένες στα πόδια μας. Η Μαρίνα και ο Νίκος, μας πρότειναν την παραλία «Ναγός», γραφική και κουκλίστικη, με πεντακάθαρα νερά και ψιλό βοτσαλάκι.

Βοτσαλάκι είπα; Ορίστε τί έπαθα τώρα! Θα κάνω απότομη στροφή προς το νότο.

Από τη στιγμή που πήγα στη Χιο, κάθε φορά που ακούω τη λέξη βότσαλο, ένα μέρος έρχεται στο νου μου! Αυτή η παραλία, που όλοι την έχουμε ακουστά, άλλο όμως να την γνωρίζεις απλώς, κι άλλο να την βλέπεις με τα μάτια σου! Πραγματικά, μόλις κάποιος αναφέρει τη Χίο, το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό – μετά τη Μαρίνα και το Νίκο φυσικά – είναι τα Μαύρα Βόλια!!!

Τί μαγικό μέρος είναι αυτό!!! (Ναι Ιωάννα, τρία θαυμαστικά!)

Τί απόκοσμο!!

Τί επιβλητικό!

Η παραλία αποτελείται από τρεις κολπίσκους, εύκολα προσβάσιμους, και δεν είναι οργανωμένη. Υπάρχει μόνο μία καντίνα, αλλά σας προτείνω να προμηθευτείτε τον καφέ σας από πριν, γιατί εδώ ήπια – ή μάλλον, δεν ήπια, γιατί τον πέταξα – τον χειρότερο, κατά την προσωπική μου άποψη, freddo των διακοπών μου. (Επισκέφθηκα την Χίο τον Σεπτέμβριο του 2017). Και παρά τον άθλιο καφέ, η ανάμνηση από τα Μαύρα Βόλια είναι από τις πιο όμορφες της ζωής μου. Μαύρα γυαλιστερά βότσαλα σε όλο το μήκος και πλάτος της ακτής, μαύρα βότσαλα και μεγάλες πέτρες και μέσα στη θάλασσα. Τα νερά διάφανα και κρυστάλλινα, βλέπεις τον βυθό με κάθε λεπτομέρεια χωρίς να σε φοβίζει το παραμικρό. Είναι ευτύχημα που δεν έχει ξαπλώστρες και ομπρέλες, γιατί γίνεσαι ένα με τη φύση και με τα μικρά της θαύματα. Απολαμβάνεις την επαφή με τις κρύες πέτρες και το παράδοξο θέαμα, και συλλογίζεσαι πώς κάτι τόσο τρομερό όσο η λάβα ενός ηφαιστείου, μπορεί να δημιουργήσει τόση ομορφιά! Πραγματικά, έστω κι αν έχετε μόνο μία μέρα στη διάθεσή σας, θα πρέπει να έρθετε εδώ: στα Μαύρα Βόλια .

Πω πω, τρεις παραλίες στη σειρά και δεν σας πήγα ακόμη για φαγητό! Σας εξουθένωσα επίτηδες, για να πεινάσετε και να σας πάω στη Λαγκάδα. Ανάμεσα στην παραλία «Γλάροι» και την παραλία «Ναγός», βρίσκεται αυτό το γραφικό ναυτοχώρι, ιδανικό για μια απογευματινή βόλτα, για μεζεδάκια, θαλασσινά και ουζάκι, χαζεύοντας τα βαρκάκια να τραμπαλίζονται στο νερό.

Κάπου εδώ, θέλω να σας πω, ότι η οικονομία της Χίου δεν στηρίζεται στον τουρισμό. Κι αυτό είναι υπέροχο για όλους εμάς που αγαπάμε να ταξιδεύουμε και να βλέπουμε έναν τόπο με τα μάτια των ντόπιων, έναν τόπο ανόθευτο από τα τουριστικά – με την κακή έννοια – μαγαζιά. Αυτό θα το νοιώσετε αν πάτε για καφεδάκι στο αγαπημένο μου χωριουδάκι.

Ξεκινώντας από την πόλη της Χίου, θα πάρετε την επαρχιακή οδό Χίου-Κεραμού, θα ανηφορίσετε, θα δείτε από ψηλά τις απέναντι ακτές της Τουρκίας, θα κατευθυνθείτε προς Βολισσό. Και στην διασταύρωση, λίγο μετά το Καφεγλυκοπωλείο της Άννας, που στέκει περήφανο και φιλόξενο στη μέση του πουθενά, θα στρίψετε δεξιά για να βρεθείτε στον Πιτυό (Πιτυούς). Είναι μικρούλης, έχει όμως ελεύθερο πάρκινγκ, έναν υπεραιωνόβιο πλάτανο και μια πλατεία μούρλια! Ο καφενές του Γιώργη είναι εκεί και, αφού θα έχετε περπατήσει στα στενάκια του χωριού, θα φροντίσει να ικανοποιήσει το στομαχάκι σας με τον καλύτερο τρόπο! Φεύγοντας από Πιτυούς προς Βολισσό, πάλι δεν θα πάμε Βολισσό. Θα στρίψουμε ξανά δεξιά, προς Διευχά, και θα πάμε να γνωρίσουμε δύο ακόμη ορεινά χωριουδάκια. Τις Κηπουριές και τα Φυτά, όπου οι πληροφορίες μου λένε, ότι θα απολαύσετε ένα εξαιρετικό γεύμα στο «Αγερινό«. Θα μπορούσα να σας πάω σε πολλά παρόμοια χωριά, που τα αγαπώ πάρα πολύ και με γοητεύουν με την αύρα τους και τη δροσιά τους, παρόλο που είμαι νησιώτισσα, ή ίσως ακριβώς γι’ αυτό. Αντί γι’ αυτό, θα σας πάω μια βόλτα, κατά προτίμηση απόγευμα, από τις Κηπουριές προς τα Αυγώνυμα.

Αυτή η ειδυλλιακή διαδρομή, κατεβαίνοντας από το βουνό, ανάμεσα σε πεύκα, με τη θάλασσα δεξιά μας και τον ήλιο να δύει μέσα της, θα σας μείνει στο μυαλό. Κι όταν θα παίρνετε το δείπνο σας στο «Αστέρι», αυτή η εικόνα θα συνεχίζεται, και θα συνεχίζεται, μέχρι να την σβήσει γλυκά-γλυκά η νύχτα. Δεν σας λέω να περπατήσετε στα σοκάκια στα Αυγώνυμα, γιατί δεν χρειάζεται να σας το πω. Θα το κάνετε από μόνοι σας. Δεν σας ανεβάζω στον Ανάβατο, που είναι η διασημότητα της περιοχής, ούτε στην Αγία Μαρκέλλα, που την γνωρίζουν οι πάντες. Θα σας πάω, όμως, δύο τελευταίες βόλτες, σε μία ακόμη αγαπημένη παραλία, και στο πιο όμορφο από τα μαστιχοχώρια που επισκέφτηκα.

Η παραλία που έκλεψε τις καρδιές μας, λοιπόν, με την απέραντη αμμουδιά της απλωμένη στο κέντρο του Αιγαίου, είναι ο Μάναγρος. Είναι τεράστια και τόσο ρομαντική, με ένα χαρακτηριστικό μοναχικό αρμυρίκι να σε υποδέχεται μόλις κατέβεις τον δρόμο και την συναντήσεις. Είχαμε την τύχη να την πετύχουμε εντελώς άδεια και τα νερά τόσο γαλήνια, που καθρεφτίζονταν μέσα τους ακόμη και τα χαμόγελά μας!

Και έτσι ακριβώς, με ένα χαμόγελο, θα φτάσουμε στον τελευταίο μας προορισμό: τα διάσημα Μαστιχοχώρια! Θα περάσουμε από το Πυργί, με τα ζωγραφιστά σπίτια του, θα περπατήσουμε στα στενάκια των Μεστών και θα καταλήξουμε κάπου ανάμεσα: στους Ολύμπους. Αυτό το μικρό χωριό, με την όμορφη πλατεία, με τα πέτρινα σπιτάκια, τα πεντακάθαρα σοκάκια, και τη νοικοκυροσύνη και τη φροντίδα να είναι ορατές σε κάθε πόρτα, σε κάθε μερακλίδικη πινελιά, είναι αυτό που ξεχωρίσαμε από όλα όσα επισκεφθήκαμε.

Μ’ αυτήν την αίσθηση φιλοξενίας και ζεστασιάς που μας άφησε η επίσκεψή μας εκεί, θα σας αφήσω κι εγώ, με μια συμβουλή: μην φύγετε από τη Χίο, χωρίς να αγοράσετε λίγη αυθεντική μαστίχα από ντόπιους παραγωγούς. Είναι φάρμακο της φύσης για τον οργανισμό και υπέροχο αρωματικό για τα γλυκά και τα ροφήματά σας.

Στέλνοντας ένα τεράάάστιο φιλί στη Μαρίνα, το Νίκο, αλλά και στον Ιωάννη και τον Αλέξανδρο, σας χαιρετώ και ανυπομονώ για το επόμενο ταξίδι μας.

Να είστε όλοι καλά και … δροσεροί,

Σας φιλώ,

Άννα.

Γράφει η Βάγια Σκούφη

Αν ξημέρωσε Κυριακή (ή καθημερινή που δεν δουλεύεις), και έξω έχει λιακάδα (ή μια μικρή συννεφίτσα ίσα για την τσαχπινιά) και στο google maps η Πάτρα φαίνεται να απέχει το πολύ δυόμισι ώρες (ή σου αρέσει πάρα πολύ να είσαι στο δρόμο) και η κυρίαρχη σκέψη σου είναι πως «τί ωραία θα ήταν μια μονοήμερη εκδρομή»…

ε τότε αυτό το άρθρο δεν είναι για σένα.

Πλάκα κάνω! Είναι ΑΚΡΙΒΩΣ Ο,ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ για σένα, μιας που στις γραμμές που ακολουθούν θα περιγράψουμε μια διαδρομή βόλτας, στην πόλη αυτή που έχει συνδέσει το όνομά της με την τεντούρα, τη μαυροδάφνη και τον βασιλιά καρνάβαλο: την Πάτρα.

Φωτογραφία 1: Η πόλη στολίστηκε για την αποκριά

Υποθέτουμε, λοιπόν, πως έχεις φτάσει εκεί οδηγώντας. Μην ψάχνεις τα δρομάκια για να παρκάρεις! Πήγαινε κατευθείαν στο πάρκο του Φάρου, εκεί δηλαδή που ξεκινάει η Ακτή Δυμαίων. Έχει δημοτικό υπαίθριο χώρο στάθμευσης, και αν σταθείς τυχερός θα βρεις και σημείο με σκιά!

Ο φάρος, που λες, αυτός, είναι σύμβολο της πόλης των Πατρών.

Βέβαια, αρχικά ήταν χτισμένος στο παλιό λιμάνι, στο μώλο της Αγ.Νικολάου.

Το 1972, οι τρελλοπατρινοί τον γκρέμισαν, κατά τη διάρκεια εργασιών ανάπλασης του λιμανιού, μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν το 1999 πως…ίσως και να ήταν λάθος να γκρεμίσουν το σύμβολο της πόλης τους!!

Έτσι, φυσικά τον ξαναέχτισαν, ίδιο, σε άλλο σημείο, δίπλα στην ιχθυόσκαλα, εκεί που παραμένει έως σήμερα.

Το ισόγειό του έχει μετατραπεί σε καφετέρια, και, μιας που είσαι από ταξίδι, προτείνω να πιείς ένα δυναμωτικό ρόφημα εδώ πριν ξεκινήσεις την περιήγηση στην πόλη! Εννοείται πως θα φροντίσεις να κάτσεις στη μεριά των παραθύρων, για να βλέπεις ακριβώς δίπλα σου τη θάλασσα!

Και… η βόλτα ξεκινάει! Πρώτη στάση, ο επιβλητικός ναός του Αγ.Ανδρέα. Ο Άγιος είναι προστάτης των Πατρινών. Στις 30 Νοέμβρη, “ταγιαντριός” που λέμε, γιορτάζει η πόλη. Ο παλιός ναός του είναι μικρός και κατανυκτικός, αλλά ο καινούριος, χτισμένος ακριβώς δίπλα, θεωρείται ο μεγαλύτερος στην Ελλάδα και από τους μεγαλύτερους στα Βαλκάνια.

Ο Άγιος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος (δηλαδή ο πρώτος ανάμεσα στους 12 Αποστόλους που κλήθηκε από το Χριστό), μαρτύρησε και σταυρώθηκε για την πίστη του, και η παράδοση τον θέλει να σταυρώνεται χιαστί κατόπιν δικού του αιτήματος (γιατί θεωρούσε βλασφημία να σταυρωθεί ομοιοτρόπως με τον δάσκαλό του). Μάλιστα, πολύ τον σέβονται και τον τιμούν και οι Σκωτσέζοι, γι’ αυτό και η σημαία τους φέρει τον χιαστί σταυρό, όπως επακόλουθα και η

σημαία της Μ.Βρετανίας! Οι δύο ναοί (παλιός και νέος) έχουν χτιστεί στον τόπο του μαρτυρίου του, τα λείψανά του και τμήμα του ξύλινου σταυρού φυλάσσονται εντός του καθεδρικού, ενώ η αρχαία πηγή που αναβλύζει στο σημείο θεωρείται από τους πιστούς πηγή αγιάσματος.

Φωτογραφίες 2, 3: Ο καθεδρικός ναός του Αγ.Ανδρέα δεσπόζει ανάμεσα στα κτίσματα της πόλης.

Για να συνεχίσεις την βόλτα σου, βγες από το αριστερό πορτόνι (πορτόνι λένε οι Πατρινοί την αυλόπορτα), περπάτα λίγο τη Ρ. Φεραίου και στρίψε δεξιά στην

Τριών Ναυάρχων. Στους Κ. Κανάρη, Α. Μιαούλη και Γ. Σαχτούρη αφιέρωσε η Πάτρα αυτόν τον κεντρικό πεζόδρομο. Και να σου πω και κάτι που δε γνωρίζουν πολλοί: Έτσι όπως είναι φυτεμένος και πράσινος, στο β’ παγκόσμιο

πόλεμο, οι Ιταλοί, πετώντας με τα βομβαρδιστικά τους από πάνω, θεώρησαν πως τα δέντρα ήταν καμουφλαρισμένοι στρατιώτες, και… βομβάρδισαν τον

άδειο πεζόδρομο!!! Άλλοι υποστηρίζουν πως, έτσι που ξεχωρίζει, τον πέρασαν

για αεροδιάδρομο. Όπως και να ‘χει, η απόφαση αυτή των αντιπάλων ήταν τεράστια σπατάλη πυρομαχικών για εκείνους και ανεξάντλητη πηγή ανεκδότων για τους Πατρινούς της εποχής!

Ανηφορίζοντας την Τριών Ναυάρχων μέχρι τέλους, θα φτάσεις στις περιβόητες σκάλες της. Και άκου το φοβερό: Λέγεται, πως η Πάτρα κρύβει μια ολόκληρη δεύτερη πόλη στα υπόγειά της, με τούνελ και στοές, στις οποίες μπορεί κανείς να μπει από καταπακτές και πύλες, και να βρεθεί από το ναό του Αγίου Ανδρέα στα Ψηλαλώνια, στο Κάστρο ή ακόμα και στο Ρίο!

Δεν ξέρω σε ποιο ποσοστό αυτό είναι αλήθεια. Ξέρω όμως, πως κάτω από τα σκαλάκια της Τριών Ναυάρχων υπάρχει μια πραγματική είσοδος σε υπόγεια τούνελ που απλώνονται κάτω από την περιοχή των Υψηλών Αλωνίων, τα οποία έχουν πλέον ανοίξει για το κοινό. Ξέρω, επίσης, πως τα περισσότερα κτήρια της πόλης είχαν ή έφτιαξαν καταφύγια για το β’ παγκόσμιο πόλεμο και πως πολλά από αυτά τα καταφύγια επικοινωνούσαν μεταξύ τους.

Όταν ανέβεις, λοιπόν, τα σκαλιά, θα βρεθείς στην πλατεία Υψηλών Αλωνίων (ή απλά, Ψηλαλώνια). Εδώ είχαν τα εξοχικά τους κάποτε οι πλούσιοι έμποροι της πόλης, και αν κοιτάξεις διερευνητικά θα δεις κάποια όμορφα νεοκλασικά που έχουν διατηρηθεί, όπως, για παράδειγμα, τη θρυλική Αλάμπρα (η αλήθεια είναι, βέβαια, πως ολόκληρη η πόλη είναι στολισμένη με νεοκλασικά οικήματα, μέγαρα, βίλες, καταστήματα, ξενοδοχεία…). Στα δυτικά έχει στηθεί ο ανδριάντας του μητροπολίτη Παλαιών Πατρών, Γερμανού, ο οποίος θεωρείται ως ένας από τους πρωτεργάτες της ελληνικής επανάστασης. Πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία της πλατείας είναι ο απαγχονισμός αγωνιστών της ελληνικής αντίστασης στις 9 Μαΐου του 1944, από τα γερμανικά στρατεύματα και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Στο σημείο εκείνο, έχει στηθεί μνημείο.

Σε έναν από τους δρόμους λίγο ψηλότερα της πλατείας, βρίσκεται και το 3ο-7ο Γυμνάσιο Πατρών, το σχολείο, δηλαδή, όπου δίδασκε και τελικά δολοφονήθηκε, ο μαθηματικός Νίκος Τεμπονέρας.

Φωτογραφία 4: Το Ρωμαϊκό Ωδείο

Μην παραλείψεις να πάρεις μια μπάλα παγωτό στο χέρι, από το υπέροχο Caravel (εγώ παίρνω πάντα και λίγες φλωρεντίνες γεμιστές, που τις βρίσκω μόνο εδώ!) και κατόπιν ακολούθησε την ανηφορική οδό Νικήτα, που γίνεται

Σωτηριάδου, για να οδηγηθείς στο Ρωμαϊκό Ωδείο – ένα θέατρο αρχαιότερο κι απ’ το Ηρώδειο ακόμα!

Φαντάσου πως το Ωδείο δεν θα είχε αποκαλυφθεί στα σύγχρονα χρόνια, αν δεν αποφασιζόταν στα 1889 να γκρεμιστεί ο λόφος του Στράνη ώστε να χρησιμοποιηθούν τα χώματα στην κατασκευή του λιμανιού! Έτσι, η Πάτρα έχασε ένα λόφο αλλά κέρδισε ένα μνημείο!! Σήμερα είναι επισκέψιμο και φιλοξενεί κανονικά μουσικές εκδηλώσεις.

Αφού το θαυμάσεις, προχώρα λίγο ακόμα στη Σωτηριάδου, και στρίψε δεξιά στην οδό Παντοκράτορος. Θα σε βγάλει μπροστά από τον ιερό ναό του Παντοκράτορα, που χτίστηκε γύρω στα 900 μ.Χ., στα πρότυπα της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης, είναι δηλαδή σα να λέμε, αντίγραφό της!!

Οι τρούλοι του ήταν φτιαγμένοι κατά ένα μεγάλο ποσοστό από μολύβι – και αυτό

το μολύβι ήταν που έλιωσε και χρησιμοποιήθηκε στην ελληνική επανάσταση

για να φτιαχτούν κάποιες από τις πρώτες σφαίρες των Ελλήνων! Επίσης ο ναός χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και ως νοσοκομείο, ενώ μετά την απελευθέρωση ανακαινίστηκε και αποκαταστάθηκε πλήρως.

Από την πάροδο – και στη συνέχεια οδό – Παναγούλη, συνεχίζεις προς το Παλιό Δημοτικό Νοσοκομείο. Το κτίσμα αποτελεί έργο του Δανού αρχιτέκτονα Ch. Hansen

και ήταν το πρώτο κτήριο που λειτούργησε σαν νοσοκομείο στην πόλη (από το 1872 έως το 1973). Μέχρι τότε, οι ασθενείς εξετάζονταν, και τα τραύματά τους αντιμετωπίζονταν, στα φαρμακεία! Έτσι ο δήμος Πατρέων αποφάσισε το 1851 να επιβάλει για 3 συνεχή έτη, φόρο 0,25% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα του, και τα έσοδα από τους φόρους αυτούς να διατεθούν εξ ολοκλήρου στην ανέγερση νοσοκομείου. Τον θεμέλιο λίθο του Δημοτικού Νοσοκομείου Πατρών, έθεσε, μάλιστα, ο ίδιος ο βασιλιάς Όθωνας.

Και, σκέψου, πως όταν πρωτοάνοιξε, είχε μόλις 10 κλίνες και έναν μοναδικό γιατρό!

Φυσικά με το πέρασμα των χρόνων επεκτάθηκε, εφοδιάστηκε και επανδρώθηκε πλήρως.

Φωτογραφία 5: Άποψη της πόλης από το Φρούριο

Αφού κάνεις τον κύκλο του Νοσοκομείου, θα δεις από την πίσω πλευρά του το φρούριο, ή αλλιώς κάστρο της Πάτρας, που χτίστηκε από τον Ιουστινιανό στα

τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ. και έκτοτε φυλάσσει αδιάκοπα την πόλη (ακόμα και στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, η ναζιστική κατοχή της Πάτρας επισφραγίστηκε από την

κατάληψη του κάστρου).

Στο νότιο τείχος του βρίσκεται φυλακισμένη η Πατρινέλα, γυναίκα

μεταμορφωμένη σε άντρα, που φυλά την πόλη από επιδημίες. Το στοιχειό των Πατρών, που κλαίει όταν κάποιος σημαντικός κάτοικος πεθαίνει ή όταν κάποιο κακό θα επέλθει. Λένε, πως αν θες να την ακούσεις με τα αφτιά σου να

φωνάζει, πρέπει να πιείς μαγική σκόνη και να τριγυρίσεις κοντά στο

νοτιοανατολικό πύργο μια νύχτα με πολλή συννεφιά…

Αν πείνασες, καθώς η ώρα έχει κάπως περάσει, μπορείς να τσιμπήσεις κάτι στα μικρά ταβερνάκια – ουζερί πέριξ του κάστρου. Να περιμένεις φοιτητικές

καταστάσεις και – ευτυχώς – φοιτητικές τιμές.

Για να συνεχίσεις τη βόλτα σου, θα κατέβεις από τα σκαλάκια της

Αγ.Νικολάου, που ουσιαστικά ενώνουν την Άνω Πόλη με το κέντρο. Όμως μην βιαστείς να κατηφορίσεις! Στάσου λίγο στο πρωτόσκαλο και χάζεψε τη θέα…

Ο πατραϊκός κόλπος πανέμορφος, και απέναντι η Παλιοβούνα. Υπάρχει και ένας αστικός μύθος για αυτό το βουνό της Αιτωλοακαρνανίας. Λένε, λοιπόν, πως ποτέ δεν συννεφιάζει ο ουρανός στο σημείο που βρίσκεται ακριβώς πάνω από την κορφή του! Και η αλήθεια είναι πως, 4 χρόνια φοιτήτρια στην Πάτρα, σύννεφα πάνω από την Παλιοβούνα δεν είδα. Να σου πω επίσης, πως οι σκάλες της Αγ.Νικολάου το βράδυ φωτίζονται πολύ όμορφα, και μάλιστα την περίοδο των αποκριών ο φωτισμός είναι πολύχρωμος!

Φωτογραφίες 6, 7: Η σκάλα της Αγ. Νικολάου προσφέρεται για ρεμβασμό.

Η οδός Αγ. Νικολάου περνάει νοητά μέσα από την πλατεία Τριών Συμμάχων με το μεγάλο άνθινο ρολόι, και καταλήγει στο μώλο.

Αυτός ο μώλος ήταν γνωστός στους παλιούς Πατρινούς ως «νυφοπάζαρο», δηλαδή εκεί βολτάριζαν οι ελεύθεροι νέοι για να γνωρίσουν υποψήφια ταίρια.

Και βέβαια, αυτό είναι το σημείο όπου καίγεται ο βασιλιάς καρνάβαλος την Κυριακή των Αποκριών, σηματοδοτώντας τη λήξη του καρναβαλιού.

Αν νιώθεις κουρασμένος, εδώ στο παλιό λιμάνι μπορείς να πιείς έναν καφέ με θέα το γαλάζιο και μετά να συνεχίσεις τη βόλτα σου.

Φωτογραφία 8: Το «Μώλος» στον μώλο.

Ακολούθως, λοιπόν, κινήσου παραλιακά με κατεύθυνση νοτιοδυτική, μέχρι να

φτάσεις στο ύψος της οδού Γεροκωστοπούλου, που – αχ! – είναι από τους αγαπημένους μου δρόμους! Καταρχάς θα σε βγάλει στην κεντρική πλατεία της

πόλης, την πλατεία Γεωργίου. Εδώ θα δεις δύο υπέροχα ιταλικά συντριβάνια και το θέατρο Απόλλων, αυτό το αρχιτεκτονικό στολίδι, έργο του Τσίλερ, που αποτελεί μικρογραφία της σκάλας του Μιλάνο.

Φωτογραφίες 9, 10: Η πλατεία Γεωργίου Α’

Ανεβαίνοντας κι άλλο, η Γεροκωστοπούλου όλο και ομορφαίνει: γίνεται

πεζόδρομος, αποκτά σκαλάκια, μεταμορφώνεται από δρόμος πόλης σε δρομάκι νησιού! Στην Ηφαίστου όμως στρίψε δεξιά, και περπάτα έχοντας στο αριστερό σου χέρι το ρωμαϊκό στάδιο, πέρνα κάτω από την καμάρα και φτάσε στην

Παντάνασσα.

Φωτογραφίες 11, 12: Στην καμάρα της Ηφαίστου.

Αφιέρωσε λίγα λεπτά για να παρατηρήσεις τον ξεχωριστό ναό με το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, κατόπιν κατηφόρισε την οδό Παντανάσσης που έχει

πεζοδρομηθεί (προς τη θάλασσα), και στρίψε αριστερά στον πεζόδρομο της Ρ. Φεραίου.

Φωτογραφία 13: Ο περίβολος της Παντάνασσας έγινε πίστα.

Το θυμάσαι αυτό το όνομα; Είναι ο δρόμος που ακολούθησες στα πρώτα βήματα της βόλτας σου. Καλά κατάλαβες, λοιπόν, πως η διαδρομή που σου πρότεινα τελειώνει και επιστρέφεις στο σημείο όπου είχες παρκάρει.

Όμως, βρίσκεσαι σε μια από τις γωνιές της Ελλάδας που βλέπουν προς τη δύση, και δε θα μπορούσα να σε αφήσω να κλείσεις τη μέρα σου χωρίς ένα μαγευτικό ηλιοβασίλεμα! Γι’ αυτό μπες γρήγορα στο αμάξι, και βάλε

προορισμό στο GPS το καφέ «Δασύλλιο», που βρίσκεται φυσικά… στο δασύλλιο, πάνω στο Εσχατοβούνι, δηλαδή τον τελευταίο λόφο του Παναχαϊκού όρους πριν τον αστικό οικισμό!

Από το Δασύλλιο θα απολαύσεις μια πανοραμική θέα της όμορφης και

φροντισμένης αυτής πόλης, με τον ήλιο να βάφει τον ορίζοντα σε θερμά αποχαιρετιστήρια χρώματα. Αποχαιρέτα την λοιπόν κι εσύ, και όταν επιστρέψεις σπίτι στείλε μου τις εντυπώσεις σου από την μονοήμερη εκδρομή σου στην Πάτρα… Άραγε άξιζε;;

Φωτογραφία 14: Ατενίζοντας την πόλη.

Εγώ πάντως, κάθε φορά που επιστρέφω σε αυτόν τον τόπο που σπούδασα, τον βλέπω και πιο όμορφο!

ΥΓ: Όλες οι φωτογραφίες, είναι τραβηγμένες από την κ. Μαρία Μητροπούλου, που είχα την τιμή να είμαστε συγχορωδοί στην Πολυφωνική Χορωδία Πάτρας το πάλαι ποτέ (!), και με πολλή προθυμία και αγάπη τις μοιράστηκε μαζί μου.

Ένας απ’ τους λόγους που αγαπώ το ταξίδι με το αυτοκίνητο, είναι αυτός ο συνδυασμός της διαδρομής με τη μουσική. Η θέα που περνάει έξω από το παράθυρο, χέρι χέρι με τα τραγούδια που περνούν στη σειρά από το πρόγραμμα του ραδιοφώνου. Η έκπληξη του επόμενου τραγουδιού, κι η έκπληξη που σε περιμένει μετά την επόμενη στροφή. Ο άνεμος που μπαίνει από το παράθυρο με τις ευωδιές της φύσης, την αλμύρα της θάλασσας, την άγρια ρίγανη του βουνού και την φρεσκάδα του χιονιού.

Πλαισιωμένες με όλα αυτά, έχουν μείνουν χαραγμένες στο μυαλό μου κάποιες διαδρομές.

Έρχεστε μαζί μου;

Οκτώβριος συννεφιασμένος, με την μυρωδιά της βροχής να σε προϊδεάζει για τη συνέχεια, τον ήλιο να παίζει κρυφτούλι ανάμεσα στα σύννεφα, και τα μαγικά τοπία της Τοσκάνης να διαδέχονται το ένα το άλλο. Έχουμε περάσει από ώρα την Tarquinia και κατευθυνόμαστε με νοικιασμένο αμάξι προς το Πιτιλιάνο. Ακριβώς πάνω στην ώρα, τη στιγμή που το Pitigliano εμφανίζεται ψηλά, απέναντί μας και μας αφήνει άφωνους, ο Lucio Dalla με τη ζεστή φωνή του τραγουδά: «Εδώ που η θάλασσα ιριδίζει και φυσά δυνατά ο αέρας, πάνω σε μια παλιά ταράτσα, μπροστά στον κόλπο του Sorento, ένας άντρας αγκαλιάζει μια κοπέλα, αφού έχει κλάψει. Ύστερα καθαρίζει τη φωνή του και ξαναρχίζει το τραγούδι. Σε θέλω πάρα πολύ, μα τόσο τόσο πολύ…»

Ιούνιος δροσερός αυτή τη φορά, πρωινή βόλτα από τα Στύρα της Νότιας Εύβοιας προς την γραφική Κάρυστο, η θάλασσα στο δεξί μου χέρι, πανέμορφη και λαμπερή, αντικρυσμένη από ψηλά, τα δρακόσπιτα πίσω μας κι εμπρός μας να φτιάχνουν ατμόσφαιρα και η φωνή του Μπιθικώτση, η μουσική του Μίκη κι οι στίχοι του Ερρίκου Θαλασσινού να φουντώνουν τα συναισθήματα μέσα μου: «στείλε ουρανέ μου ένα πουλί, να πάει στη μάνα υπομονή, προικιά στην αδερφούλα μου, και στη γειτονοπούλα μου γλυκό φιλί, γλυκό φιλί στα χείλη».

Γενάρης τώρα, λίγο μετά την Πρωτοχρονιά, και όταν ο ήλιος ανεβαίνει ψηλά, ανηφορίζουμε κι εμείς από την πανέμορφη Καστοριά προς την Μικρή Πρέσπα και τον Άγιο Αχίλλειο. Ο ουρανός σκοτεινιάζει από τα σύννεφα, το τοπίο με τα βουνά, τα άγρια δέντρα, τις καλαμιές και την απόκοσμη ησυχία, σε χώνει σε ταινία του Αγγελόπουλου ή σε κάποιο ανατριχιαστικό δράμα. Και ο Σταύρος Σιόλας με την μοναδική του φωνή και τη μελωδία του, τυλίγει με πόθους και πάθος τη στιγμή: «Αχ, αγάπη μου, στα χείλη στάξε να το πιω της Άρνης το πικρό νερό, κι αν σε ξεχάσω, αν σ’ αρνηθώ και πάλι εσένα άμα σε δω, κι αν σε ξεχάσω, αν σ’ αρνηθώ και πάλι εσένα θ’ αγαπώ».

Καλοκαιράκι και πάλι και το αυτοκίνητο κατηφορίζει. Στη Νάξο βρισκόμαστε για να βαφτίσουμε τη Νεφέλη, και μετά την επίσκεψη στην ονειρεμένη Απείραθο, ο δρόμος για Μουτσούνα! Επική διαδρομή! Η μία στροφή να διαδέχεται την άλλη, πέταλο και πάλι πέταλο, το Αιγαίο περήφανο να γεμίζει τα μάτια μας, η Δονούσα από απέναντι να μας κουνάει το χέρι. Ο γκρεμός από κάτω μας κλείνει με κέφι το μάτι και τρομάζει λιγουλάκι την Ελευθερία Αρβανιτάκη, που τραγουδάει, Δημήτρη Παπαδημητρίου και Μιχάλη Γκανά: «Σε θέλω στο πλευρό μου ακοίμητο φρουρό μου με το φιλί με το σπαθί, το δράκο να σκοτώσεις και να ‘ρθεις να με σώσεις απ’ τη ζωή μου την κλειστή. Τι δε θα ‘δινα το γύρο του κορμιού σου να ξανάκανα».

Πάμε άλλη μια βόλτα στα ορεινά της χώρας μας, πριν καταλήξουμε στον τελικό μας προορισμό κάπου στην Τυνησία;;;

Χειμώνας, λοιπόν, με χιόνι πολύ, τόσο πολύ που βάλαμε αλυσίδες – με πολύ κόπο – στο αμαξάκι μας και από το φράγμα της Λίμνης Πλαστήρα κατευθυνόμαστε προς τα Καλύβια. Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψω αυτήν την μοναδική πορεία μέσα στα χιόνια και τον καθρέφτη της λίμνης παντού, κρυστάλλινο, καθάριο, αγνό και σίγουρο για το κάλλος του. Ο αγαπημένος μου Παναγιώτης να οδηγεί αργά και προσεχτικά, εγώ να χάνομαι στην ομορφιά και ο Μπάμπης Στόκας να πατάει πάνω στα λόγια του Μάνου Ελευθερίου και στη μελωδία του Στέργιου Γαργάλα, και να λιώνει με τη φλόγα του έρωτα, καρδιές και χιόνια: «Κάπου υπάρχει ένα νησί μόνο για μας στην οικουμένη, που έχει την άμμο του χρυσή τη θάλασσά του αγιασμένη, κάπου υπάρχει ένα νησί χωρίς κακούς μην αμφιβάλλεις … κάπου υπάρχει ένα νησί που στο χρωστώ κάποια στιγμή σαν παιχνιδάκι, να παίξεις σαν μικρό παιδί και να ξεχάσεις πως στη γη υπάρχουν δράκοι».

Κι αφού έχουμε τους δράκους πρόχειρους, ας καβαλικέψουμε έναν γρήγορο, και σαν την “Καλίσι”, ας πετάξουμε πάνω απ’ την Αφρική, όχι πολύ μακριά, εκεί λίγο πιο κάτω απ’ τη Σαρδηνία. Ας προσγειωθούμε στην Τυνησία, λοιπόν, αρχές Ιουλίου, πολλά χρόνια πριν, ας νοικιάσουμε ένα αυτοκίνητο από την Χαμμαμέτ και ας κατευθυνθούμε προς την Τύνιδα, την πρωτεύουσα της χώρας και το μουσείο Μπαρντό. Το αυτοκίνητο διέθετε μόνο ραδιόφωνο, ευτυχώς ψηφιακό. Ως καλή συνοδηγός, αναζητούσα σταθμούς με, όσο γινόταν, ευχάριστα ακούσματα. Ακούσαμε γαλλικά τραγούδια, ιταλικά, αραβικά και πάνω που είχαμε μπει στο κλίμα της χώρας, προσπερνώντας στρέμματα ολόκληρα με ελιές και κληματαριές, κοπάδια με αξιαγάπητες καμήλες και προβατάκια, ξαφνικά ακούμε … ελληνικά!

-Τι τραγούδι είναι αυτό;

-Δεν θυμάμαι να σας πω.

-Δεν θυμάμαι το σκοπό,

-Δεν μου έρχονται λόγια στο μυαλό.

-Το μόνο που αναγνώρισα, ήταν την αοιδό:

-Άντζυ Σαμίου ακούσαμε παρακαλώ!

Μάλιστα αγαπημένοι μου φίλοι! Μετά απ’ αυτό, δεν σταθήκαμε περισσότερο στη μουσική. Η διάθεση ανέβηκε και φτάσαμε στην Τύνιδα στο άψε σβήσε! Μπλεχτήκαμε στην κίνηση του κέντρου της πόλης όπου κάθε οδηγός έχει δικούς του κανόνες οδήγησης, και το ότι δεν τρακάραμε με όλους αυτούς που πετάγονταν μπροστά μας από κάθε σημείο του ορίζοντα, -ακόμη και από τα πεζοδρόμια κατέβαιναν μηχανάκια τρέχοντας σαν τρελά-, οφειλόταν σε καθαρή τύχη!

Αξέχαστο θα μου μείνει όλο αυτό, και φυσικά, μετά την Άντζυ Σαμίου στην Τυνησία, όταν κάμποσο καιρό μετά άκουσα Ελευθερία Αρβανιτάκη σε μία τσαγερί της Βουδαπέστης, καθόλου δεν με εξέπληξε!

Και κάπου εδώ, με την ελπίδα ότι σας ταξίδεψα λίγο και ότι σας έκανα τουλάχιστον να χαμογελάσετε, σβήνω τη μηχανή, βγαίνω από το αυτοκίνητο και σας δίνω ραντεβού για μια επόμενη βόλτα.

Ως τότε, σας ευχαριστώ που καθίσατε στη θέση του συνοδηγού,

Σας φιλώ γλυκά,

Άννα.

Βρισκόμαστε στην Ισλανδία αρκετές μέρες. Έχουμε περιδιαβεί τα μονοπάτια του χρυσού κύκλου και έχοντας τελειώσει το νότιο κομμάτι κατευθυνόμαστε προς το βορρά και κάνουμε στάση στο φαράγγι του Stuðlagil.

Η διαδρομή εκτός ασφάλτου για μία περίπου ώρα ήταν μοναδική! Αφού γίναμε φίλοι με τα υπέροχα, μαλλιαρά ισλανδικά πρόβατα, που μάλλον πέρασαν το αυτοκίνητό μας για τον αρχηγό τους -ακολουθώντας το κατά πόδας – βρήκαμε το πάρκινγκ του φαραγγιού. Από εκεί κατεβήκαμε στις παρυφές του (λόγω έλλειψης χρόνου δεν κάναμε τη διαδρομή 10 χιλιόμετρων για να βρεθούμε στο κάτω μέρος του φαραγγιού) για να θαυμάσουμε από ψηλά το μοναδικό θέαμα.

Στήλες από βασάλτη ύψωναν τα τείχη στις δύο όχθες, από όπου πάμπολλα ρυάκια μετέφεραν τα χιόνια που έλιωναν σχηματίζοντας μίνι καταρράκτες. Η μοναδική θέα με οδήγησε στο να ξαπλώσω εκεί στην άκρη, με προσοχή να μην κατρακυλήσω, να παρατηρώ κάθε εικόνα που μπορούσα να δω, να ακούω τη συμφωνία που προκαλούσαν τα ρυάκια και το κυρίως ποτάμι. Για να ολοκληρωθεί το κόνσεπτ έβαλα και την αίσθηση της αφής στο παιχνίδι, αγγίζοντας το έδαφος στο οποίο βρισκόμουν με τα σκληρά χόρτα! Δεν ήθελα να φύγω με τίποτα! Αφού με πήραν σηκωτό λοιπόν συνεχίσαμε στα επόμενα!

Eπόμενη στάση στο βόρειο πλέον τμήμα της Ισλανδίας, το πέρασμα Námaskarð, ή αλλιώς Hverir. Πρόκειται για μία περιοχή συνδεδεμένη με το ηφαιστειακό σύστημα Krafla. Αυτό εξηγεί το γεγονός πως τίποτα δε φυτρώνει τριγύρω. Το νερό βράζει από κάτω και τοξικοί ατμοί εκλύονται στην ατμόσφαιρα με μία ιδιαίτερη μυρωδιά αυγού (θειάφι γαρ). Αυτό το άγονο έδαφος θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει το σκηνικό μίας ταινίας επιστημονικής φαντασίας για τον Άρη. Η κόκκινη άμμος το κάνει να μοιάζει σα μία μεγάλη έρημο χωρίς ίχνος πανίδας και χλωρίδας. Και όμως το μέρος σφύζει από ζωή. Τα χρώματα από τα χημικά στοιχεία που εκλύονται μοιάζουν σα ξεχυμένες τέμπερες στην παλέτα ενός ζωγράφου.

Οι ατμοί από τα βρασμένα υπόγεια νερά ξεφεύγουν από τους πέτρινους πυργίσκους, σαν εξαέρωση από την κόλαση(!) ενώ λακκούβες με νερό βγάζουν λασποειδείς μπουρμπουλήθρες. Το σκηνικό είναι απόκοσμο, εξού και μοναδικό! Η ίδια γεωθερμική δραστηριότητα βοηθά να ζεσταθούν και τα νερά των θερμών λουτρών Myvatn, στα οποία πήγαμε για να χαλαρώσουμε λίγο πιο κάτω!

Εκεί στο βορρά συναντήσαμε και το θαλάσσιο τρολ στο Hvítserkur. Ο μύθος θέλει το τρολ αυτό να προσπαθεί να ξεφύγει από τον εκχριστιανισμό στην Ισλανδία. Τόσο πολύ ήθελε να τρέξει μακριά που δεν κατάλαβε πως πέρασε η ώρα και το φως της αυγής το πέτρωσε αιωνίως! Η στατικότητά του παίρνει ζωή μέσα από το σχήμα του, καθώς φαντάζει σαν ένα ρινόκερο που πίνει νερό, αλλά και λόγω της ζωής που φιλοξενεί επάνω του, καθώς είναι το μέρος όπου φωλιάζουν πολλά πτηνά! Άλλωστε, πήρε το όνομά του από τις κουτσουλιές των φιλοξενούμενών του (λευκό πουκάμισο).

Εννοείται πως δεν μπορούσα να αντισταθώ να του χαϊδέψω την κοιλιά. Σήκωσα λοιπόν λίγο το τζιν και μπήκα μέχρι το γόνατο στα παγωμένα νερά. Αφού κανα δυο κύματα έσκασαν πάνω μου όσο βρισκόμουν παρέα με το τρολ, βγήκα να βγάλω τα βρεγμένα, με τις πατούσες μου να κλέβουν την παράσταση!

Φεύγοντας από το βορρά και γυρνώντας πίσω κάναμε ένα πέρασμα από τη χερσόνησο Snæfellsnes και το εθνικό πάρκο που υπάρχει εκεί. Σταματήσαμε για να περπατήσουμε και να δούμε τον Bárður Snæfellsás, μισό τρολ, μισός άνθρωπος. Υπάρχει ολόκληρη ιστορία σάγκα πίσω από αυτό το Ον που ακόμα και σήμερα οι άνθρωποι θεωρούν ότι είναι προστάτης της περιοχής. Εν ολίγοις, γεννήθηκε από τιτάνα πατέρα και θνητή μητέρα στη Νορβηγία. Έφυγε από εκεί το 900 μ.Χ. για να αποφύγει το σκληρό Νορβηγό βασιλιά, μαζί με τον ετεροθαλή αδερφό του. Αφού πήγε στην Ισλανδία, μία χοντρή πλάκα του ανιψιού του προς την κόρη του τον έκαναν να τα χάσει, να τα παρατήσει όλα και να πάει στον παγετώνα της χερσονήσου, όπου χρησιμοποίησε τις δυνάμεις του για την προστασία των ανθρώπων (τύπου θα τα παρατήσω όλα να γίνω σωτήρας!). Φανταστική ιδέα είναι να διαβάσετε την ιστορία και να τη μοιραστείτε με την ομήγυρη καθώς περιδιαβαίνετε τη μαγική αυτή χερσόνησο.

Στη χερσόνησο Snæfellsnes και το ομώνυμο Εθνικό πάρκο, πέρα από το ημι-τρόλ και τις φώκιες συναντήσαμε και το φάρο Svortuloft. Στη μέση του πουθενά, διασχίζοντας έναν αρκετά δύσβατο και κουραστικό δρόμο με χωματόδρομους (απαραίτητο το 4χ4) στέκει αυτός ο ιδιαίτερος φάρος.

Χτίστηκε το 1931 και είναι αδύνατο να μη σε εντυπωσιάσει το έντονο πορτοκαλί χρώμα του, το οποίο έρχεται σε αντίθεση με το μαύρο χρώμα των βράχων τριγύρω του που έχουν σχηματιστεί από την ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Ατενίζοντας τον ατλαντικό είμαστε σχεδόν βέβαιοι πως είδαμε μία φάλαινα να περνάει από μακριά και εντελώς σίγουροι για τη γνωριμία μας με το ισλανδικό σήμα κατατεθέν, το πάφιν (αν μεγενθύνετε την επόμενη εικόνα, θα το δείτε κι εσείς, πάνω στον βράχο). Εκεί στην άκρη της χερσονήσου, στο δυτικότερο σημείο της Ισλανδίας, με τους εντυπωσιακούς γκρεμούς να συναντούν τον ωκεανό περάσαμε το τελευταίο μας απόγευμα στην Ισλανδία.

Παρόμοια εντύπωση μας είχε προκαλέσει και ο πρώτος φάρος που συναντήσαμε στο Dyrhólaey.

174 χιλιόμετρα από το Ρέικιαβικ και συγκεκριμένα στο μικρό αλλά πανέμορφο χωρίο VIK. Ο τσιμεντένιος αυτός φάρος που χτίστηκε το 1927, βρίσκεται στο ομώνυμο ακρωτήρι 120 μέτρων ύψους, το όνομα του οποίου σημαίνει »πόρτα-τρύπα» καθώς ουσιαστικά σχηματίζει μια καμάρα μέσα στη θάλασσα, από το οποίο η θέα σου κόβει πραγματικά την ανάσα. Από τη μια πλευρά οι παγετώνες, από την άλλη η αχανής μαύρη ακτογραμμή, η οποία σε συνδυασμό με την μεγαλοπρέπεια του ατλαντικού δεν σου αφήνει περιθώριο να μην εντυπωσιαστείς από το πρωτόγνωρο αυτό θέαμα.

Λίγο πιο κάτω ο φάρος Hvalnes με το πορτοκαλί του χρώμα, ανάμεσα στις πόλεις του Höfn και Djúpivogur, βρίσκεται σε ένα πανέμορφο μέρος ιδανικό για τους λάτρεις της φωτογραφίας. Η θάλασσα με την μαύρη παραλία από μπροστά και το άγριο και επιβλητικό βουνό από πίσω σχηματίζουν το ιδανικό σκηνικό για αξέχαστες εικόνες. Στο βόρειο κομμάτι της Ισλανδίας ο απομακρυσμένος φάρος Skardsviti προσφέρει τη θέα όλου του φιόρδ και μία πολύ ωραία οπτική της Αρκτικής.

Τέλος, φτάνοντας και πάλι στο εθνικό πάρκο Snæfellsjökull στη χερσόνησο Snæfellsnes βρήκαμε το φάρο Malarrif, με την όψη πυραύλου! Χτίστηκε το 1917 σε ένα έδαφος αποτελούμενο από σχηματισμούς λάβας. Μπροστά του απλώνεται ο Ατλαντικός ενώ πίσω του δεσπόζει ένας ηφαιστειακός όγκος.

Έτσι κλείνουμε το τρίτο μέρος του ταξιδιού μας, κυκλώνοντας δύο φορές το νησί για να δούμε τα υπέροχα φυσικά μέρη που βρεθήκανε στο διάβα μας και να αναφέρουμε τους φάρους που επισκεφθήκαμε. Η αλήθεια είναι πως αν και οι φάροι δεν αποτελούν το κατεξοχήν αξιοθέατο η δουλειά που εξυπηρετούν αναγκάζει την κατασκευή τους σε φανταστικά τοπία με απέραντη θέα. Τα ξαναλέμε στο τέταρτο μέρος με τα μέρη στα οποία μείναμε, τα εστιατόρια και καφέ που επισκεφθήκαμε, και γενικότερα, την επαφή μας με τον πολιτισμό στην Ισλανδία!

……

Σ’ αναζητώ στη Σαλονίκη ξημερώματα, στην όμορφη Θεσσαλονίκη, στη νύφη και τη νύμφη του Θερμαϊκού, που στον Λευκό τον Πύργο πήρε ο Κώστας Μακεδόνας αυτά τα πολυπόθητα φιλιά!

Σ’ αναζητώ στην ζωντανή και άυπνη πόλη, που δεν γίνεται να μην αγαπήσεις. Και ιδού οι δικοί μου

λόγοι για να την έχω πάντα μέσα μου.

Όχι όλοι, μόνο οι πρώτοι δέκα από τους χίλιους που ήρθαν στο μυαλό μου:

1. Πρώτος λόγος και σημαντικότερος: εκεί, κάτω από τον Λευκό Πύργο, ένα όμορφο βράδυ του Νοέμβρη, είδα για πρώτη φορά στη ζωή μου, τον άντρα της ζωής μου! Μου τον σύστησαν κι έφυγα για να βρω την παρέα μου… ! Οχτώ χρόνια αργότερα τον ξανασυνάντησα ένα καλοκαιρινό τριήμερο στη Σκύρο, κι από τότε, είμαστε ένα! Και ποιος μας αδικεί, που δεν σταματάμε να επισκεπτόμαστε την Θεσσαλονίκη σε κάθε ευκαιρία;

2. Δεύτερος και όχι λιγότερο σημαντικός: το Χουνκιάρ Μπεγιεντί της Κάνουλας. Δεν είναι μόνο ότι λειώνει στο στόμα, ότι τα αρώματα της καπνιστής μελιτζάνας και η δεμένη σάλτσα δημιουργούν μια έκρηξη γεύσης που μας ηδονίζει, αλλά και ότι αυτό το φαγητό για μας, σημαίνει Θεσσαλονίκη, σημαίνει καλοί φίλοι, σημαίνει φιλοξενία από την Αλκμήνη, τη Σοφία και τον Δημήτρη.

3. Τρίτος και γλυκύτατος: το γαλακτομπούρεκο του Γαλυφιανάκη! Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι τόσο των σιροπιαστών γλυκών, αλλά ένα καλό γαλακτομπούρεκο, μπορώ να το εκτιμήσω – ειδικά αν το πετύχω και ζεστό!

4. Τέταρτος και πλημμυρισμένος με αρώματα: τα Λουλουδάδικα στη Βασιλέως Ηρακλείου. Στο κέντρο της πόλης, αλλά και σε μια γωνιά, τόσο γραφική, με τα χρώματα, με τις μυρωδιές των λουλουδιών, με τη ζωντάνια των καφέ και των εστιατορίων, με το διαρκές πήγαινε κι έλα του κόσμου που ψωνίζει στις γειτονικές αγορές Μοδιάνο και Καπάνι και με το στολίδι του Παζάρ Χαμάμ, αυτού του κτηρίου της Οθωμανικής περιόδου που κοσμεί την γειτονιά, δεν χορταίνω να επισκέπτομαι αυτό το κομμάτι της πόλης. Πολύ εύκολα, θα καθίσουμε στην Κουζίνα της Αγλαΐας, έξω στην αυλίτσα, βρέξει-χιονίσει, για ένα καλομαγειρεμένο μεζεδάκι, για κρασάκι, τσιπουράκι, ουζάκι και ό,τι άλλο λαχταρήσει η ψυχή μας!

5. Πέμπτος και λαμπερός:

η Τσιμισκή βρε παιδιά! Τον αγαπώ αυτόν το δρόμο. Απόγευμα, με όλα τα μαγαζιά φωτισμένα, τις βιτρίνες των εμπορικών στολισμένες, το ζαχαροπλαστείο του Αγαπητού σαν ψεύτικο, το Βιβλιοπωλείο ΜΙΕΤ τόσο ατμοσφαιρικό, τα καφέ γεμάτα, τα αυτοκίνητα να σταματούν για να περάσεις απέναντι που κάτι σου γυάλισε στην κούκλα του μαγαζιού με τα ρούχα, τον οδηγό να σε πειράζει καλοπροαίρετα και με ζεστό χαμόγελο, κι εσύ να μπερδεύεσαι και για μια στιγμή να μην ξέρεις πού βρίσκεσαι. Στην calle mayor της Μαδρίτης ή στην Τσιμισκή της Σαλονίκης;

6. Έκτος και αυτονόητος: η παραλία. Η ωραιότερη, η πιο ζωντανή, η πιο θαλασσινή, η πιο άνετη, η πιο περατζαδίστικη, η πιο φωτεινή ακόμη κι όταν έχει ομίχλη! Η παραλία με τον πιο γοητευτικό πύργο και την προβλήτα του παλιού λιμανιού, να σε καλούν να ξαπλώσεις κάτω από τον θεσσαλονικιό ουρανό και να αγναντεύεις τ’ αστέρια!

7. Έβδομος και μη νομίζατε πως θα το προσπερνούσα: ναι κυρίες και κύριοι, με καταλάβατε! Είμαι κοιλιόδουλη! Αλλά πώς γίνεται να αγαπάς τη Θεσσαλονίκη και να μην αγαπάς τον Τερκενλή! Δεν θα πω πολλά, γιατί δεν θέλω να φανεί σαν διαφήμιση. Μόνο, ότι μπαίνοντας στο κεντρικό κατάστημα της Τσιμισκή, φτιάχνει η μέρα μου, η νύχτα μου, η διάθεσή μου. Έτσι, χωρίς να αγοράσω τίποτα. Και μόνο από αυτά που βλέπω και οσμίζομαι. Και βέβαια, ένα τσουρεκάκι θα το πάρω. Έτσι, για τον καφέ…

8. Όγδοος, με έντονα γράμματα, οι κάτοικοι αυτής της μοναδικής πόλης! ΟΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟΙ κάτοικοι! Πάντα χαμογελαστοί, κεφάτοι, με ένα αστείο κι ένα χωρατό πρόχειρο σε κάθε κουβέντα, γεμάτοι όρεξη για ζωή. Και φυσικά, πάντα καλοντυμένοι και περιποιημένοι! Με δυο λόγια, όμορφοι! Μέσα – έξω! Δεν θα ξεχάσω, πριν 2-3 χρόνια τον φίλο Θεσσαλονικιό, που ενώ εγώ περπατάω στην παραλιακή και μιλάω στο κινητό μου, λέω: «πού να πάμε για καφέ;», κι ο άγνωστος φίλος, οδηγώντας το παπάκι του λίγο πιο μπροστά, μού φωνάζει φυσικότατα: «Tribeca να πάτε!!!»

9. Τα γλυκά του Χατζή είναι για μένα ένα γευστικό ταξίδι στην Ανατολή και στην παράδοση. Τίποτα απ’ ό,τι έχω δοκιμάσει δεν με έχει απογοητεύσει. Αντιθέτως, κάθε μπουκιά είναι και μία νέα έκπληξη για τον ουρανίσκο μου. Και μόνο εδώ, στη Σαλονίκη, αυτός ο ουρανίσκος, ο απαιτητικός, εκλεκτικός και ενίοτε ενοχλητικός, χαίρεται σταθερότατα!

10. Τέλος, στο νούμερο δέκα, έρχονται όλες αυτές οι επιλογές που έχει ο επισκέπτης στην συμπρωτεύουσα. Απεριόριστες επιλογές στο φαγητό, στην διασκέδαση, στις βόλτες, στα

θεάματα, στις αγορές. Εδώ θα πιείς, θα γλεντήσεις, θα καλοφάς, θα παρακολουθήσεις εκπληκτικές θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, θα πας στον κινηματογράφο, θα σεργιανίσεις, θα έρθεις κοντά με φίλους, θα ξαναερωτευτείς τον άντρα της ζωής σου, πάλι και πάλι και πάλι…

Εσείς, γιατί αγαπάτε τη Θεσσαλονίκη;;;

 

 

 

 

 

Γράφει ο Δημήτρης Γκιβίσης

Ξεκινώντας να αποτυπώσω τις σκέψεις μου, στο νου μου έρχονται τα λόγια του ποιητή «ακόμα και το μεγαλύτερο ταξίδι στη ζωή ξεκινά όταν αποφασίσουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα». Ξεκινά δηλαδή εκείνη την μοναδική στιγμή που λες «θα πάω και ας μου βγει και σε κακό». Πάμε λοιπόν, ας κάνουμε αυτό το πρώτο βήμα που ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας στο καθετί (στις σχέσεις, στις απογοητεύσεις, στις φιλίες, στα θέλω, στους έρωτες, στις ουτοπίες μας…)

Το Πόρτο ήταν ένας ανεκπλήρωτος στόχος από παλιά, όχι μόνο για αυτά που είχα ακούσει από γνωστούς και φίλους που είχαν ταξιδέψει ως εκεί, ούτε για όσα είχα διαβάσει. Κυρίως ήταν λόγω της αίσθησης που είχα για αυτήν την μαγευτική χρωματιστή πόλη με την μεθυστική ατμόσφαιρα, που την κάθε στιγμή σου εκεί νοιώθεις να την ζεις με ένα πάθος πρωτόγνωρο. Ένα πάθος σαν αυτό που έχουν οι εραστές την πρώτη και την τελευταία φορά…

Με το πάθος των εραστών

Τον Δεκέμβρη του 2019, ψάχνοντας για λίγο καλοκαιρινό ήλιο σε μια μέρα που έβρεχε ασταμάτητα, αποφασίσαμε να πάμε για έξι μέρες στο Πόρτο από τις 30 Ιουνίου 2020. Έχει σημασία που αναφέρω την ημερομηνία γιατί ήταν προ πανδημίας. Ήταν δηλαδή μια εποχή που μπορούσες να σχεδιάσεις ένα ταξίδι, όπως και πολλά άλλα πράγματα, με μια σχετική ευκολία. Επειδή όμως στη ζωή συνήθως δεν γίνονται όλα όπως τα θέλουμε, τον Μάρτιο ξεκίνησαν οι δυσκολίες, αφού ανακοινώθηκε η αναβολή όλων των πτήσεων που είχαμε κλείσει και προπληρώσει, με αποτέλεσμα το ταξίδι να διαφοροποιηθεί και να γίνει αναγκαστικά, τρεις νύχτες στη Λισαβόνα και τέσσερις στο Πόρτο. Αυτό είχε ως συνέπεια πολύ περισσότερο κόστος, επαφές με τις αεροπορικές εταιρείες για να πάρουμε τα voucher, ψάξιμο για νέες πτήσεις, δωμάτια, κλπ. Να σημειωθεί, ότι αναβλήθηκαν πέντε πτήσεις μας και κάναμε επτά. Θεσσαλονίκη – Αθήνα – Φρανκφούρτη – Λισαβόνα – Πόρτο – Αϊντχόβεν – Βιέννη – Θεσσαλονίκη…

Γιατί σημασία έχει το ταξίδι, και όχι (απαραίτητα) ο προορισμός

Για όσους τους αρέσουν τα διλήμματα του τύπου Παρίσι ή Λονδίνο, Μαδρίτη ή Βαρκελώνη, Κάιρο ή Αλεξάνδρεια, θέλω να τους πω ότι το Λισαβόνα ή Πόρτο δεν υπάρχει. Η κάθε πόλη έχει τη δική της ατμόσφαιρα και σου αφήνει μια διαφορετική αίσθηση. Στην Λισαβόνα πήγα πρώτη φορά το 2011, και είναι μια πόλη που την αγαπάς στα αλήθεια. Αγαπάς τις γειτονιές της με την μυρωδιά του μπακαλιάρου, την Αλφάμα και το κάστρο, τα παλιά κίτρινα τραμ, τις ιστορίες για την Μπενφίκα των χαμένων ευρωπαϊκών τελικών, τα στενά του Μπάιρο Άλτο, τα σκαλοπάτια στους λόφους, τις κλειστές αγορές, τις πλατείες της, το λιμάνι των μεγάλων εξερευνητών, και την μελαγχολία των φάδος (υπόσχομαι σε ένα άλλο άρθρο να γράψω πιο αναλυτικά για την Λισαβόνα). Από την άλλη, το Πόρτο το ερωτεύεσαι. Το κρατάς στην αγκαλιά σου, ακούς την ανάσα του, και εύχεσαι κάπου εδώ να σταματήσει ο χρόνος. Αλλά ο χρόνος πάντα προχωρά, και όπως λέει και ένας φίλος «αυτό που με φοβίζει για το μέλλον, είναι ότι ολοένα και πλησιάζει»…

Εδώ δεν χωράνε τα διλήμματα

Λίγες μέρες πριν φτάσουμε στη Λισαβόνα, η πορτογαλική κυβέρνηση έβαλε την πόλη σε λοκντάουν λόγω της πανδημίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα όλα τα μαγαζιά να κλείνουν από τις 8, και μέχρι τις 11 επιτρέπονταν να είναι ανοιχτά μόνο τα εστιατόρια. Παράλληλα, η γενική εικόνα της πόλης και των ανθρώπων της δεν είχε καμία σχέση με όσα γνώριζα από την πρώτη φορά (μέτρα προστασίας, αυστηροί έλεγχοι, μεγάλες ουρές αναμονής, κλειστά μουσεία, κλπ). Φτάνοντας όμως στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας είχαμε μια αίσθηση του τύπου «καλώς ήρθε το δολάριο», αφού με τίποτα δεν φαινόταν ότι είμαστε σε μια πόλη που βρίσκεται σε λοκντάουν. Παρά την ανησυχία μας στο αεροδρόμιο δεν έγινε κανένας έλεγχος, δεν ζητήθηκε κάποιο τεστ, δεν ρωτηθήκαμε τίποτα, κλπ. Για μια ακόμα φορά επιβεβαιώθηκε ότι οι τουρίστες μπορούν πανεύκολα να περνούν τα σύνορα στο όνομα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, σε αντίθεση με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που πάντα έρχονται αντιμέτωποι με τη βαρβαρότητα των συνόρων…

Ανοίξαμε και σας περιμένουμε

Από το αεροδρόμιο του Πόρτο μπορείτε να πάτε στο κέντρο της πόλης ή με τρένο ή με λεωφορείο. Όμως ένα πρόβλημα είναι ότι στο αεροδρόμιο δεν υπάρχουν εκδοτήρια με υπαλλήλους, παρά μόνο αυτόματα μηχανήματα που δεν δίνουν ρέστα. Αν τελικά αναγκαστείτε να πάρετε ταξί, υπάρχει ο κίνδυνος ο ταξιτζής να κάνει όλη τη διαδρομή με διπλή ταρίφα. Προσέξτε το…

Θέα της πόλης από το αεροπλάνο

Η ψυχή του Πόρτο είναι η Ριμπέιρα, στη δεξιά όχθη του ποταμού Ντούρο, μια γειτονιά με λιθόστρωτους δρόμους, μπαράκια, εστιατόρια, και καφέ. Εδώ ξεχωρίζουν κάποια εκπληκτικά πολύχρωμα νεοκλασικά του 16ου – 17ου αιώνα, ενώ η παραλία είναι γεμάτη κόσμο που βολτάρει. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που τα κεντρικά σημεία τους έχουν μετατραπεί σε ζώνες μαζικής κατανάλωσης με κακόγουστα και πανάκριβα μαγαζιά για τουρίστες, εδώ όλα έχουν ένα πολύ αυθεντικό χρώμα που σε εντυπωσιάζει. Στην Ριμπέιρα έρχεστε ή με τα πόδια, κατεβαίνοντας την κατηφόρα από το κέντρο της πόλης, ή με το λεωφορείο και περπατάτε για πολύ λίγο.

Η Ριμπέιρα, και ένα αχ

Το κέντρο της πόλης είναι η περιοχή που εκτείνεται μεταξύ του δημαρχείου και του κεντρικού σταθμού Σάο Μπέντο. Ο σταθμός έχει κηρυχτεί μουσείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την ΟΥΝΕΣΚΟ, και είναι ένα από τα αξιοθέατα του Πόρτο εξαιτίας των τοιχογραφιών με τα γαλάζια και λευκά πλακάκια που έχει στο εσωτερικό του. Δείτε τον…

Τοιχογραφίες στον Σάο Μπέντο

Σε μικρή απόσταση αριστερά από τον Σάο Μπέντο θα δείτε τον πύργο Τσερίγκος, πάνω σε μια εντυπωσιακή μπαρόκ εκκλησία του 18ου αιώνα. Τα σκαλοπάτια είναι λίγο στενά, αλλά με μια μικρή προσπάθεια μπορείτε να τα ανεβείτε για να δείτε την εκπληκτική θέα της παλιάς πόλης…

Ο πύργος Τσερίγκος

Περπατώνταςλίγα λεπτά στα δεξιά του πύργου φτάνετε στο βιβλιοπωλείο Λέλο, που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1869 και είναι ένα από τα πιο δημοφιλή βιβλιοπωλεία του κόσμου. Το εισιτήριο κοστίζει 5 ευρώ και εκπίπτει από τις αγορές που θα κάνετε. Να έχετε υπόψη ότι η αναμονή είναι μεγάλη, όμως αξίζει να περιμένετε γιατί η ατμόσφαιρα του βιβλιοπωλείου με τα σκαλισμένα ράφια είναι ιδιαίτερη…

Άποψη του Λέλο

Μια επιλογή που έχετε αν θέλετε να δείτε την πόλη διαφορετικά, είναι να κάνετε μια κρουαζιέρα στον Ντούρο. Στην Ριμπέιρα, αλλά και απέναντι στην Βίλα Νόβα ντε Γκάια, θα βρείτε σταθμούς με τα καραβάκια, και μπορείτε να επιλέξετε όποια βόλτα σας αρέσει. Πάρτε μια εικόνα…

Βόλτα στον Ντούρο

Ο πιο όμορφος πεζόδρομος του Πόρτο είναι η Ρούα Ντας Φλόρες, που κατά μήκος του θα δείτε πλανόδιους καλλιτέχνες, καλόγουστα καφέ και εστιατόρια, καθώς και μικρά μαγαζάκια με τοπικά είδη. Ο πεζόδρομος ξεκινάει από τον σταθμό Σάο Μπέντο και καταλήγει στην πολύ γραφική πλατεία Σάο Ντομίνγκος, στην οποία καθίσαμε το πρώτο βράδυ. Συγκεκριμένα, ήταν στο εστιατόριο που φαίνεται στη φωτογραφία δεξιά…

Στην Ρούα Ντας Φλόρες

Ένας πολυσύχναστος πεζόδρομος του κέντρου είναι η Ρούα Ντε Σάντα Καταρίνα, που έχει κυρίως εμπορικά καταστήματα. Απέχει πέντε λεπτά με τα πόδια από τον κεντρικό σταθμό, και εδώ θα βρείτε καταστήματα με όλες τις γνωστές επωνυμίες, καθώς και το ιστορικό καφέ Ματζέστικ που λειτουργεί από το 1921 και το διαφημίζουν όλοι οι τουριστικοί οδηγοί, αλλά έχει χάσει την γοητεία του καθώς είναι πολύ τουριστικό…

Για ψώνια στην Ρούα Ντε Σάντα Καταρίνα

Το πιο φημισμένο πιάτο του Πόρτο είναι η Φραντσεσίνα. Φτιάχνεται με λουκάνικα, ζαμπόν, αλλαντικά, και μοσχαρίσιο κρέας (μερικοί την μαγειρεύουν και με χοιρινό). Καλύπτεται με τυρί, το οποίο στη συνέχεια λιώνει και διακοσμείται με σάλτσα από ντομάτα, μπύρα, και τσίλι, ενώ σε ορισμένα μέρη σερβίρεται με τηγανητό αυγό και πατάτες. Μην ρωτήσετε πόσες θερμίδες έχει. Δεν έχει καμία…

Γεύση από Φραντσεσίνα

Μια από τις πιο ζωντανές περιοχές του κέντρου, είναι η γειτονιά κοντά στην ιστορική πλατεία Κάρλος Αλμπέρτο (δίπλα στο Λέλο). Αξίζει να περάσετε ένα από τα βράδια σας εδώ, έχει ωραία μαγαζιά στα τριγύρω στενά και μαζεύει πολύ κόσμο. Όμως και την μέρα είναι όμορφα, ειδικά στο σημείο με τους υπαίθριους κοσμηματοπώλες…

Μια εικόνα της Κάρλος Αλμπέρτο

Από την Κάρλος Αλμπέρτο ξεκινά η Σεντοφέιτα, μια πολύ ενδιαφέρουσα φοιτητική περιοχή που φημίζεται για την καλλιτεχνική της ατμόσφαιρα, με πρωτοποριακές γκαλερί, καταστήματα με είδη vintage, χαλαρά στέκια, κλπ. Αξίζει να κάνετε μια βόλτα εδώ…

Βόλτα στην Σεντοφέιτα

Ένας από τους λόγους που πήγαμε στην Σεντοφέιτα ήταν ότι ψάχναμε το LaRebelion (Η Εξέγερση), το πρώτο κατάστημα στην Πορτογαλία που αφιερώνεται αποκλειστικά στην πώληση προϊόντων εμπνευσμένων από παγκόσμιες επαναστάσεις, διάφορα κινήματα, ακτιβισμούς, κλπ. Το κατάστημα ξεκίνησε να λειτουργεί στις 25 Απριλίου 2018, ημέρα της επετείου της Επανάστασης των Γαρυφάλλων του 1974, που ξεκίνησε όταν στις 12:20 το βράδυ δόθηκε το σύνθημα από τους ήχους του «Grandola, Vila Morena» στο κρατικό ραδιόφωνο. Από εδώ έκανα και τις αγορές που τόσο πολύ ήθελα…

Στο δρόμο της εξέγερσης

Κάτι που μου αρέσει ιδιαίτερα στα ταξίδια είναι οι βόλτες στις αγορές των ντόπιων. Στο Πόρτο λοιπόν υπάρχει η Μερκάντο Μπον Σουκέσο, μια φοβερή κλειστή αγορά που βρίσκεται στην Μποαβίστα. Για να πάτε εκεί παίρνετε το μετρό και μετά περπατάτε για δέκα περίπου λεπτά. Εκτός από τα ψώνια εδώ μπορείτε να φάτε και στα πολύ ωραία μαγαζιά με τους πάγκους…

Στην Μερκάντο Μπον Σουκέσο

Περίπου δέκα χιλιόμετρα από το Πόρτο μπορείτε να πάτε μια βόλτα στο Φοζ Ντο Ντούρο. Δεν το προτείνω αν έχετε λίγες μέρες στη διάθεσή σας, αλλά αν υπάρχει χρόνος μπορείτε να πάτε για να δείτε την εκπληκτική αμμώδη παραλία του στον Ατλαντικό. Εμείς πήγαμε με το τρένο και γυρίσαμε με το λεωφορείο κατά μήκος του ποταμού, μια διαδρομή που είναι εκπληκτική…

Με θέα στον Ατλαντικό

Το Πόρτο είναι χτισμένο στις δύο όχθες του ποταμού Ντούρο, και μπορείς να πάτε από την μια πλευρά στην άλλη περνώντας κάποια από τις γέφυρες. Σήμα κατατεθέν της πόλης είναι η διώροφη γέφυρα Ντομ Λουίς, με μήκος περίπου 180 μέτρα. Στο κάτω τμήμα της περνούν μόνο αυτοκίνητα, και στο πάνω το τραίνο και πεζοί. Η θέα από εδώ είναι πραγματικά μοναδική, και το σημείο ενδείκνυται για όσους θέλουν να ανταλλάξουν όρκους αιώνιας πίστης. Αλλά και ερωτευμένος να μην είσαι, από εδώ σου κόβεται η ανάσα…

Η μοναδική Ντομ Λουίς

Περνώντας στην αριστερή όχθη του ποταμού φτάνετε στην Βίλα Νόβα ντε Γκάια, μια περιοχή φημισμένη για τα κελάρια κρασιών. Στην παραλία της θα δείτε πολλά εστιατόρια, καφέ και wine bar, και η θέα, ειδικά το ηλιοβασίλεμα, στην απέναντι πλευρά της πόλης και στην Ριμπέρα είναι αξεπέραστη. Μια βόλτα εδώ επιβάλλεται, γιατί όπως και στη Θεσσαλονίκη ΙΙ του Kαββαδία έτσι και εδώ έχεις την αίσθηση ότι «του Πόρτο μοναχά του πρέπει το καράβι, να μην τολμήσεις να το δεις ποτέ από την στεριά»…

Στη Βίλα Νόβα ντε Γκάια

Στη Βίλα Νόβα ντε Γκάια μπορείτε επίσης να φτάσετε παίρνοντας το μετρό από τον κεντρικό σταθμό, να κατεβείτε στην στάση Τζαρντίν Ντο Μόρο, και μετά να περπατήσετε προς την όχθη του Ντούρο. Το Τζαρντίν Ντο Μόρο είναι ένα σημείο που μαζεύονται πολλοί νέοι, κάθονται στα γρασίδια, πίνουν, φλερτάρουν, και αγναντεύουν. Δείτε μια εικόνα της περιοχής…

Θέα από το Τζαρντίν Ντο Μόρο

Συνεχίζοντας μετά τη Βίλα Νόβα ντε Γκάια φτάνετε στην Αφουράντα, που είναι γεμάτη με ταβέρνες που ψήνουν στο δρόμο. Εδώ φτάνετε ή με λεωφορείο, και μετά έχει κατηφορικό περπάτημα για ένα περίπου χιλιόμετρο, ή με καραβάκι, όμως τα δρομολόγια σταματούν στις 5:30 το απόγευμα. Η αίσθηση από την Αφουράντα ήταν ίδια με αυτήν που είχαμε στην Κασίλιας, ένα εκπληκτικό ψαροχώρι της Λισαβόνας στην απέναντι πλευρά του ποταμού Τάγου. Στην Αφουράντα πήγαμε το τελευταίο βράδυ, θέλοντας φεύγοντας να μείνει στα χείλη μας αυτή η μοναδική γεύση από το αλάτι του Ατλαντικού. Μια γεύση, σαν το φιλί του αποχωρισμού…

Αφουράντα, χωρίς λόγια

Ο κάθε τόπος είναι μια γυναίκα που σε καλεί

Παρόλο που στη ζωή μου έχω κάνει πολλά ταξίδια, ποτέ δεν πήγα στο ίδιο μέρος ξανά, αν και υπήρχαν φορές που φεύγοντας είπα «εδώ θα ξαναγυρίσω». Αλλά οι υποσχέσεις συνήθως δίνονται όχι για να τις ακούσει ο άλλος, αλλά εμείς οι ίδιοι…

Αν ένας τόπος είχε φωνή και με ρωτούσε «γιατί δεν ήρθες ξανά να με δεις;», θα προσπαθούσα να βρω μια ψεύτικη δικαιολογία της στιγμής, σαν αυτές που λέμε πάντα όταν θέλουμε να ξεφύγουμε από την αλήθεια. Μια αλήθεια, που κατά βάθος την γνωρίζουμε πολύ καλά και οι δυο μας. Ότι στην πραγματικότητα, ο κάθε τόπος είναι μια γυναίκα που σε καλεί. Και ότι η μοναδικότητα του κάθε ταξιδιού είναι εκείνη η πρώτη φορά που είδες τα μάτια της, που αφουγκράστηκες τον πόθο της, που σου ψιθύρισε γυμνή, και εσύ άρχισες να εξερευνάς από άκρη σε άκρη το κορμί της στο σκοτάδι…

«Στο καράβι θα ‘ναι κι ο άντρας μου, άμα θες πήγαινε βρες τον να σ’ ανεβάσει στο Χωριό όταν φτάσετε, σε κλείνω γιατί πνίγομαι, θα σου στείλω το κινητό του σε λίγο». Δε μου το έστειλε ποτέ.

Η φίλη μου η Μάγια (έτσι θα την πούμε γιατί πριν έρθω στο νησί μού έκανε μάγια, να το αγαπήσω σαν δικό μου – και έπιασαν) ήταν ο λόγος που επισκέφτηκα πρώτη φορά τη Σκύρο. «Θα πας στο λιμάνι της Κύμης και θα δεις τον «Αχιλλέα», θα είναι το μόνο πλοίο εκεί. Ο Αχιλλέας. Γιος της Θέτιδας, που για να τον γλυτώσει από την υποχρέωση του Τρωικού Πολέμου, τον έκρυψε στη Σκύρο, στο παλάτι του Λυκομήδη, ντυμένο κορίτσι. (Τον ξετρύπωσε βέβαια ο Οδυσσέας, ντυμένος γυρολόγος.) Το «Αχίλλι» φέρει τ’ όνομά του, και λέγεται πως οι αρχαιολόγοι βρήκαν τμήμα της ασπίδας του εκεί. Αχιλλέας σαν τον ήρωα λοιπόν και το πλοίο, που αγοράστηκε από όλους τους κατοίκους του νησιού και πραγματοποιεί δρομολόγια καθημερινά ακόμα και το χειμώνα.

Και τον βρήκα αμέσως τον άντρα της Μάγιας, παρόλο που δεν είχα τον αριθμό του, γιατί – όπως από την αρχή διαπίστωσα – οι Σκυριανοί έχουν το χάρισμα μόλις σε δουν να μαντεύουν από πού έρχεσαι, ποιος είσαι και με τί σκοπό ταξιδεύεις. Και πολλά άλλα ταλέντα, βέβαια, που για κάποια θα σας μιλήσω εδώ και κάποια άλλα θα πρέπει να ταξιδέψετε για να τα ανακαλύψετε μόνοι σας!

Μιάμιση ώρα στη θάλασσα και αποβιβαζόμαστε στη Λιναριά. Ο πρώτος που μας χαιρετά στο λιμάνι είναι ο Άγιος Νικόλαος, ασπρογάλανος και πανέμορφος στο ύψωμά του. Όπως θα δω με τα μάτια μου σε κάποια επόμενη επίσκεψη, από το προαύλιό του, που είναι μπαλκόνι στη θάλασσα, βλέπει κανείς την πιο μαγευτική δύση. Το Χωριό απέχει 10 λεπτά οδήγησης, ο Κ.Κ. ανοίγει το ραδιόφωνο και το νησιώτικο βιολί με συνεπαίρνει. «Ποιος σταθμός είναι αυτός;» Ο Κ.Κ. μειδιά. «Δεν είναι σταθμός, δεν έχουμε σταθμούς εδώ.» «Τί άλλο δεν έχετε;» «Κλέφτες!» Δεν ξέρω γιατί, αλλά τον πιστεύω αμέσως. Παρ’ όλα αυτά, τα επόμενα 6+ χρόνια που σχετίζομαι με το νησί, με εκπλήσσουν οι ξεκλείδωτες πόρτες των σπιτιών ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ.

Καθώς ανεβαίνουμε προς τη Χώρα, περισσότερο πράσινο συνοδεύει τη διαδρομή μας.

Μισή βράχος – μισή πεύκος, μισή Κυκλάδες – μισή Σποράδες: αυτή είναι η Σκύρος.

Από τον Άγιο Παντελεήμονα, ένα μεσημέρι που στρώσαμε να φάμε στους πάγκους του πικ-νικ, είδα ξεκάθαρα τη λωρίδα όπου ενώθηκαν τα δύο νησιά που την γέννησαν, μάλλον με τον αρχέγονο χορό των τεκτονικών πλακών. Τα δέκα λεπτά εκπνέουν και το Χωριό δεν φαίνεται πουθενά, δεν βλέπω ούτε σπίτια ούτε ανθρώπους, όσο φτάνει το βλέμμα. Μα να που παίρνουμε μια στροφή και βρισκόμαστε κατευθείαν ΜΕΣΑ στον οικισμό. Η Χώρα είναι κρυμμένη από τα βλέμματα των ξένων, χτισμένη στρατηγικά να μη φαίνεται ούτε από τη θάλασσα, καθώς τα παλιά τα χρόνια ο φόβος των πειρατών κυριαρχούσε στο Αιγαίο.

Ο Κ.Κ. μού δείχνει πάνω δεξιά ένα κτίσμα που μοιάζει ταλαιπωρημένο αλλά σίγουρα είναι εμβληματικό. Το κάστρο στο βράχο του Χωριού, και το μοναστήρι, ο Άγιος – προστάτης του νησιού – Γεώργιος.

Στο κάστρο ανεβαίνει κανείς από τα πλακόστρωτα σοκάκια, κατά προτίμηση φορώντας κλειστά παπούτσια! Εκεί θα δει και τον θρόνο του Λυκομήδη, που έχει διατηρηθεί. Από το κάστρο έπεσε και σκοτώθηκε ο Θησέας, ο βασιλιάς της Αθήνας. Οι κακές οι γλώσσες λένε πως επισκέφτηκε κάποτε το Λυκομήδη και εκείνος του υποσχέθηκε για γυναίκα την κόρη του, οπότε τον έβγαλε στην αυλή του κάστρου να του δείξει την προίκα που θα έδινε… ε, και κάπου ανάμεσα σε ταξίματα και υποσχέσεις, του έδωσε και μια και βρέθηκε στον γκρεμό. (Λέγεται συμπληρωματικά, πως τα λείψανά του βρήκε ο Κίμωνας όταν κατέλαβε τη Σκύρο, τα πήρε και τα έθαψε στην Αθήνα, στο Θησείο.)

Η πύλη του κάστρου είναι ουσιαστικά η πύλη του μοναστηριού. Η μονή είναι χιλίων ετών- ο ίδιος ο Νικηφόρος Φωκάς έδωσε στον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη τα μέσα για την ιδρύσει.

Ο Άη-Γιώρης (sic) είναι ο προστάτης του νησιού, και οι μισοί και πλέον κάτοικοι έχουν πάρει το όνομά του. Ζητάνε τη βοήθειά του για να βρουν ταίρι (Άγιος – προξενητής δηλαδή!) και για να ευημερούν. Στη γιορτή του, οι κτηνοτρόφοι μαγειρεύουν φαΐ για όλους τους προσκυνητές και το κερνούν μαζί με κρασί προς δόξαν του Αγίου. Τον αγαπάνε πολύ και τον σέβονται. Και, όποιον και να ρωτήσεις, θα σου πει πως τον μεγάλο σεισμό του 2001, τον απορρόφησε το εκκλησάκι του μες στο μοναστήρι και κανένας δεν χάθηκε, ούτε καν τραυματίστηκε, ούτε τα σπίτια έπαθαν ζημιές. Το εκκλησάκι όντως έχει μια κολώνα που κόπηκε στη μέση, και από την κατολίσθηση που προκλήθηκε πετροβολήθηκαν κάποια αυτοκίνητα – όμως τον Άγιο τον είδαν, λένε, με τα μάτια τους πολλοί να ευλογεί το νησί τους.

Αν σταθείς στο μπαλκόνι του μοναστηριού σε καλοκαιρινό καιρό και κοιτάξεις προς τα κάτω, βλέπεις την ανατολική και λίγο την βόρεια πλευρά του νησιού. Βλέπεις τη θάλασσα απέραντη και στο βάθος-βάθος, αν έχει καλό ουρανό, τον Άθωνα. Ακούς τους ήχους του Χωριού να ανεβαίνουν: τις φωνές απ’ την πλατεία, τις μουσικές από τα μαγαζιά και ίσως κάποια κουδουνίσματα. Ανασαίνεις αέρα αναζωογονητικό, μοσχοβολιστό από τα βότανα που φυτρώνουν παντού.

Το χειμώνα το τοπίο αγριεύει, ο αέρας μπορεί να σε γυροφέρει και να σε ζαλίσει, μπορεί κεραυνοί να πέφτουν στο νερό και το Χωριό να είναι απόκοσμα σιωπηλό και έρημο. Δεν ξέρω ποια από τις δύο εικόνες αγάπησα περισσότερο…

Και οι εικόνες που σας εύχομαι να δείτε με τα μάτια σας, δεν είναι φυσικά μόνο αυτές.

Την ώρα της ανατολής, πρέπει μια μέρα να βρεθείτε στο Μώλος (έτσι το λέμε εδώ, «στο Μώλος»). Να σταθείτε στο γεφυράκι και να στρέψετε το βλέμμα στο επίπεδο της θάλασσας, στο σημείο που κοκκινίζει περισσότερο. Από εκεί θα βγει ο ήλιος, και σας υπόσχομαι πως δε θα το ξεχάσετε ποτέ!

Την ώρα της δύσης, πρέπει μια μέρα να βρεθείτε και να πίνετε τον καφέ σας στον «Κάβο», στη Λιναριά. Και μετά παραγγείλτε και μια μπύρα και περιμένετε να δείτε το καράβι να φτάνει. Σας υπόσχομαι πως την υποδοχή που του κάνει το νησί δε θα την ξεχάσετε ποτέ!

Την ώρα που θα ανατείλει το φεγγάρι, πρέπει μια νύχτα να βρεθείτε στα Μαγαζιά. Να κολυμπήσετε μέσα στην ασημένια αντανάκλαση, και σας υπόσχομαι πως αυτή την αίσθηση δε θα την ξεχάσετε ποτέ!

Την ώρα που θα έχει σκοτεινιάσει για τα καλά, μια νύχτα με ξαστεριά, θα πρέπει να… χμ… λοιπόν θα σας δώσω δυο γρίφους:

«ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΕΒΛΕΠΑ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΑΛΛΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΒΛΕΠΑ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ»

«ΣΤΗ ΒΙΑΣΥΝΗ ΠΑΝΩ ΔΕ ΘΑ ΔΕΙΣ, ΣΤΗ ΦΟΥΡΚΑ ΠΑΝΩ ΘΑ ΔΕΙΣ»

Δε θα σας τους εξηγήσω. Όταν βρεθείτε στο νησί, ζητήστε τη βοήθεια κάποιου Σκυριανού για να τους λύσετε … και σας υπόσχομαι πως αυτές τις αστράδες δε θα τις ξεχάσετε ποτέ!

Κι εδώ θα κάνω μια ζαβολιά και θα κλείσω το άρθρο μου. Γνωρίζω, βέβαια, πως μια ξεναγός με τα όλα της θα όφειλε να δώσει πρακτικές και χρήσιμες συμβουλές για την διαμονή του επισκέπτη στο νησί. Όμως εγώ είμαι απλά μια λογοθεραπεύτρια που είχα την τύχη και την ευλογία, να «υπηρετήσω» σε αυτόν τον μικρό παράδεισο.

Για τουριστικές πληροφορίες, επισκεφτείτε τη σελίδα της ναυτικής εταιρείας Σκύρου, sne.gr.

Για οδηγούς φαγητού, παραλιών και διασκέδασης, γκουγκλάρετε «διακοπές στη Σκύρο» ή απλά περιηγηθείτε στο νησί και εξερευνήστε το, εξάλλου είναι μικρό και φιλόξενο! Και οπωσδήποτε, ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ, να πάτε να βρείτε αυτούς τους πέντε ανθρώπους που θα σας πω, να συζητήσετε μαζί τους και να ακολουθήσετε όποια συμβουλή σας δώσουν για τη διαμονή σας:

Τη Χαρά, στο μαγαζί με τουριστικά είδη και κοσμήματα «Άμμος», το Βασίλη, στο ζαχαροπλαστείο Φαλταΐνα με τα χειροποίητα παγωτά, τη Μάρω, σε κάποια από τις βόλτες της ή στο τόσο φροντισμένο κατάλυμα «Μαϊστράλια», τον κ. Γιώργο, στο μπαράκι της «πάνω γειτονιάς», Ρόδον, με την τέλεια ταράτσα,

και φυσικά την Άννα, στο αγαπημένο μου καφέ-μπαρ με το πιο ωραίο daiquiri φράουλα, το «Οινώ»!

(Ναι, προφανώς και είναι φίλοι μου, όχι, δεν παίρνω ποσοστά, όχι, δεν τους ενημέρωσα πως θα τους γνωστοποιήσω στο πανελλήνιο, ναι, γνωρίζω πως δε θα με διαβάσει το πανελλήνιο, ήταν σχήμα λόγου!)

Με το καλό να τα πούμε κάπου εκεί τριγύρω,

Βάγια.

ΥΓ: Δεν άντεξα να σας αφήσω χωρίς μια – δυο – πέντε – έξι φωτογραφίες.

Δείτε, λοιπόν, το μοναστήρι με κόσμο (όπως το αποτύπωσε, πέρισυ τις Απόκριες, ο φακός του φίλου Γιάννη Μπουκλή), το μοναστήρι χωρίς κόσμο, ένα κομματάκι από την θέα στην είσοδο του κάστρου, και τρία στιγμιότυπα από εκείνο το πικ-νικ στον Άγιο Παντελεήμονα.

Όταν κάποιος σκοπεύει να επισκεφθεί την Ισλανδία για μικρό χρονικό διάστημα, τύπου πετάγομαι για τριήμερο, αναγκαστικά (όχι ότι υπάρχει και διάταγμα) θα κινηθεί στο πλαίσιο του golden circle. Πολλές εμπειρίες μαζεμένες σε μία κυκλική διαδρομή δίπλα στην πρωτεύουσα. Πέραν αυτού, ανάλογα με τις ημέρες που δύναται να διαθέσεις, έρχεσαι να προσθέσεις και άλλα ευρήματα στην αποθήκη των εμπειριών σου. Εμείς, ξεκινώντας από το Reyjkavik και για δέκα μέρες κινηθήκαμε αντίθετα με τους δείκτες του ρολογιού προσπαθώντας να δούμε και να βιώσουμε όσα περισσότερα μπορούσαμε!

Έχοντας ήδη μιλήσει για τον Γκάλφος (Gullfoss Waterfall) που βρίσκεται στο χρυσό κύκλο, ας περάσουμε στα φυσικά μέρη που είδαμε και μας εντυπωσίασαν.

Πρώτη στάση τα Geysers (που σημαίνει αναβλύζω με ορμή). Θα τα λέγαμε θερμοπίδακες ή διαλείπουσες θέρμες, σε άπταιστα ελληνικά! Πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο, σχετικά σπάνιο (Ισλανδία, Νέα Ζηλανδία, Η.Π.Α.), το οποίο συναντάται κοντά σε ενεργά ηφαίστεια κατά κύριο λόγο.

Και να τί συμβαίνει: Διάφοροι κρατήρες απελευθερώνουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα καυτό νερό σε κάθετη μορφή (έως 170 μέτρα), παριστάνοντας τα σιντριβάνια, στο φυσικό τους όμως! Στην ουσία πρόκειται για την εκτόνωση της εσωτερικευμένης πίεσης που δημιουργείται από τους υδρατμούς του βρασμένου νερού στη γη.

Επισκεφθήκαμε λοιπόν το Strokkur, τη γεωθερμική περιοχή στην κοιλάδα Haukadalur. Τα πρώτα βήματα στην περιοχή είχαν πολύ ενδιαφέρον, αφού μας εισήγαγαν σταδιακά στο φυσικό υπερθέαμα, με μικρούς κρατήρες με βρασμένο νερό μέσα. Το έδαφος ήταν λασπώδες (βασική αγορά τα καλά παπούτσια για την Ισλανδία-θα το λέω αενάως!) και πολύχρωμο. Κόκκινα, κίτρινα, πράσινα και άσπρα χρώματα εμπλέκονταν με τις εν κινήσει υγρές ροές, απόρροια των εκτοξευμένων νερών, δημιουργώντας αφηρημένες και εξπρεσιονιστικές γραμμές. Προτού καλά-καλά φτάσουμε στους μεγάλους και εντυπωσιακούς θερμοπίδακες ακούσαμε ένα συμφωνικό «ΑΑΑΑΑ!!!!»

Είχε εκτοξευθεί μεγαλειωδώς ένας τεράστιος θερμοπίδακας και οι ταξιδιώτες είχαν ενθουσιαστεί. Ακολουθήσαμε τους ήχους θαυμασμού και φτάσαμε και εμείς εκεί. Μείναμε να χαζεύουμε, αρχικά, και να βγάλουμε κάποια φωτογραφία μετέπειτα, το απόκοσμο φαινόμενο στον εν λόγω κρατήρα, που επαναλαμβάνονταν κάθε οχτώ λεπτά. Το μαγικό ήταν, πως κάθε φορά που πλησίαζε να κλείσει το οχτάλεπτο, είχες την ίδια προσμονή και τον ίδιο ενθουσιασμό για να ξαναδείς αυτό που o θερμοπίδακας είχε να σου προσφέρει. Παραμείναμε για τουλάχιστον μιάμιση ώρα εκεί να βιώνουμε επανειλημμένα με την ίδια ένταση το φαινόμενο, σα χρυσόψαρα που ξεχνάνε τι έκαναν προ ολίγου. Όμως, κάποια στιγμή έπρεπε να συνεχίσουμε το δρόμο μας!

Εξήντα, λοιπόν, χιλιόμετρα δυτικά (μία ώρα δρόμος) σταματήσαμε στο εθνικό πάρκο Pingvellir (μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco). Ιστορικά, σε αυτό το πάρκο, λειτουργούσε η μακροβιότερη βουλή του κόσμου. Το 930 μ.Χ. οι διάφορες φατρίες που είχαν μεταναστεύσει στην Ισλανδία από τη Νορβηγία, αποφάσισαν ότι θα συναντώνται κάθε χρόνο σε αυτό το σημείο να συζητούν για τους κανόνες που θα έπρεπε να υπακούν. Αν και κάθε μία είχε το δικό της αρχηγό, οι κανόνες που υιοθετούνταν ίσχυαν για όλους! Η μόνη χρονική περίοδος από το 930 μέχρι τώρα, που δε λειτούργησε ήταν από το 1799 έως το 1844 λόγω της δανέζικης αποικιοκρατίας.

Όσον αφορά τη γεωλoγία, στο μέρος αυτό συναντώνται η αμερικανική και η ευρωπαϊκή τεκτονική πλάκα. Είναι το μοναδικό σημείο της Μεσο-ατλαντικής ράχης (η μεγαλύτερη οροσειρά του κόσμου και σημείο συνάντησης τεσσάρων τεκτονικών πλακών), που βρίσκεται πάνω από τη θάλασσα και οι άνθρωποι μπορούν να περπατήσουν ανάμεσα τους. Με άλλα λόγια να βρίσκονται ανάμεσα στην Αμερική και στην Ευρώπη. Τα δύο αυτά στοιχεία σίγουρα προσδίδουν ένα δέος στον επισκέπτη ο οποίος περπατά ανάμεσα σε δύο ηπείρους.

Ο δίωρος περίπατος που κάναμε δύναται να εμπλουτιστεί με τη θέαση καταρρακτών ή, για τους τολμηρότερους, με μία κατάδυση απ’ όπου φαίνεται από τα διαυγή νερά ο υποθαλάσσιος διαχωρισμός των δύο πλακών! Εμείς βέβαια δεν το τολμήσαμε, λόγω των 2 βαθμών κελσίου που έχουν τα νερά, μα κυριότερα λόγω των 250 ευρώ που κόστιζε!

Αφού κάναμε και εκεί τη βόλτα μας ήταν η ώρα για χαλάρωση στα φημισμένα θερμά λουτρά της Ισλανδίας. Επιλέξαμε την Secret lagoon αντί της πιο φημισμένης Blue lagoon για δύο λόγους.

Πρωτίστως λόγω της μικρότερης δημοφιλίας της που θα προσέλκυε λιγότερο κόσμο (δεν πήγα στην Ισλανδία για να συγχρωτίζομαι με πλήθη ημίγυμνου κόσμου σε μία καυτή πισίνα!).

Δευτερευόντως λόγω της χαμηλότερης τιμής (20 ευρώ είσοδος στην Secret/40 στην Blue).

Η Secret lagoon αποτελεί την πρώτη πισίνα της Ισλανδίας, κατασκευασμένη στα τέλη του 19ου αιώνα, γι’ αυτό αποκαλείται και παλαιά πισίνα από τους ντόπιους. Το μόνο που ήθελα να κάνω αφού μπήκα μέσα, ήταν να βρίσκω τα σημεία θερμής ροής νερού και να κάθομαι εκεί να χαλαρώνω ενώ αποσυμπιέζονται οι μύες του σώματός μου.

Τελειώνοντας το χρυσό κύκλο κάναμε μία στάση στην ηφαιστειακή λίμνη Kerid. Πρόκειται για έναν κρατήρα, περιβαλλόμενο από έναν ηφαιστειακό βράχο. Τα γαλανά του νερά εικάζεται ότι προέρχονται από υπόγεια ρεύματα και όχι από τις βροχοπτώσεις. Του έχει δοθεί το προσωνύμιο «μάτι του κόσμου». Η στάση ολοκληρώθηκε με μία βόλτα από τη βάση του κρατήρα και πέριξ της κορυφής! Συγκλονιστική ομορφιά!

Την επόμενη μέρα, αφού είχαμε φύγει από το χρυσό κύκλο και είδαμε μερικούς καταρράκτες (όλοι οι καταρράκτες αξίζουν, μην τα ξεχνάμε αυτά!) σταματήσαμε στο Solheimasandur plane wreck .

Η ιστορία έχει ως εξής: το 1973 ένα αεροπλάνο του ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών πετούσε σε εκείνη τη μεριά του Ατλαντικού ώσπου διαπιστώνεται από τον πιλότο ότι τελειώνουν τα καύσιμα! Φαντάζομαι είδε από ψηλά αυτή τη μεγάλη, ελεύθερη από ίχνη ζωής, περιοχή και αποφασίζει να το προσγειώσει. Το αεροπλάνο ψιλοδιαλύεται αλλά ευτυχώς όλο το πλήρωμα τη σκαπουλάρει!

Λίγο καιρό μετά γίνεται αντιληπτό πως είχε γίνει ένα λάθος και το τελειωμένο καύσιμο αφορούσε τη μία εκ των δεξαμενών καυσίμου του αεροπλάνου. Είχε πατήσει ένα διακόπτη ο πιλότος για παροχή καυσίμου από μόνο μία δεξαμενή. Τι τα θες, αφού βγήκαν όλοι σώοι;! Ευτυχώς που δεν είμασταν μέσα κι εμείς! Ίσως πάλι, να το έκανε και επίτηδες για να υπάρχει το εν λόγω αξιοθέατο σε αυτό το, ούτως ή άλλως, σουρεαλιστικό τοπίο. Ειδάλλως δε θα ξεκλέβαμε από το χρόνο μας, για να περπατήσουμε δύο ώρες πήγαινε κι έλα σε αυτό το αχανές στεποειδές περιβάλλον με το μαύρο έδαφος, που καταλήγει στη μαύρη παραλία.

Προσωπικά θεωρώ πως αξίζει τον κόπο η επίσκεψη, καιρού επιτρέποντος, ώστε να μπορέσει κάποιος να βιώσει το ερημικό και αχανές ισλανδικό τοπίο. Περπατώντας στο μαύρο αυτό περιβάλλον, με την εικόνα να παραμένει καθησυχαστικά ίδια, καθαρίζει το μυαλό και η ψυχή σου! Με την άφιξη στο αεροπλανικό ερείπιο θα αποκτήσεις επίσης και κάποιες μοναδικές αναμνησιακές φωτογραφικές εικόνες!

Είκοσι λεπτά μετά, βρεθήκαμε στην παραλία Reynisfjara, μία πανέμορφη παραλία που αξίζει να επισκεφθεί κανείς, με τις κολώνες βασάλτη, την κατάμαυρη άμμο και τους βράχους τρολ. Η παράδοση ισχυρίζεται πως αυτές οι πέτρινες κολώνες ήταν τρολ που προσπαθούσαν να τραβήξουν τα πλοία από τη θάλασσα στη στεριά. Η απληστία τους όμως τα παρέσυρε χρονικά. Με την αυγή, ο ήλιος τα πάγωσε και έμειναν εκεί να τα θαυμάζουμε εμείς, να τα σκαρφαλώνουμε αν θέλουμε και να θυμόμαστε να μην είμαστε άπληστοι. Ας μη ξεχνάμε ότι η άγρια ομορφιά του τοπίου συνοδεύεται από απρόβλεπτα δυναμικά κύματα, τα οποία μπορεί να πεταχτούν ξάφνου αρκετά μέτρα προς τα μέσα της παραλίας.

Παρόμοια σουρεαλιστικό σκηνικό το έχω και σε άσπρο! Φεύγοντας από το ερείπιο και πηγαίνοντας αντίθετα του ρολογιού βρεθήκαμε στο Skastafell National park. Εκεί, περπατώντας ωσάν τα αγριοκάτσικα, στις παρυφές ενός λόφου σε ένα στενό μονοπάτι, πλησιάσαμε τη γλώσσα ενός παγετώνα και βρεθήκαμε να ατενίζουμε μαγεμένοι. Το θέαμα περιλάμβανε τεράστιες μάζες συμπαγούς πάγου και μία λίμνη, αποκύημα της σμίκρυνσης του παγετώνα (όπως συμβαίνει και με όλους τους παγετώνες λόγω της κλιματικής αλλαγής). Το απέραντο άσπρο διακόπτονταν από μαύρες στάχτες των παρακείμενων ηφαιστείων και κάποια πέτρινα χειροποίητα γλυπτά, τύπου στήσιμο πετρών για να παίξουμε

τζαμί – το γνωστό παιχνίδι όπου διαλύεις μία στοίβα πετρών και πρέπει να τις ξαναστήσεις πριν σε πιάσει η αντίπαλη ομάδα. Προσπάθησα να πλησιάσω όσο περισσότερο γίνεται τον παγετώνα, αλλά ο φόβος για τη σωματική μου ακεραιότητα με εμπόδισε, καθώς το μονοπάτι εξαφανίζονταν όσο προχωρούσα. Αφού θαυμάσαμε το τοπίο ξεκινήσαμε για την παραλία των διαμαντιών.

Δικαιολογημένα η Diamond Beach αποτελεί ένα από τα πιο επισκέψιμα μέρη της Ισλανδίας. Η αναμφισβήτητα πολυσχιδής ομορφιά της θάλασσας συναντά τη μοναδικότητα της μαύρης άμμου, η οποία διαθέτει μοναδικά φυσικά στολίδια. Κομμάτια πάγου όπου έχουν σπάσει μεταφέρονται στη θάλασσα από τα ενδότερα και ξεβράζονται στην παραλία σε ακανόνιστα σχήματα και μεγέθη.

Η βόλτα κατά μήκος της παραλίας απαραίτητη, όπως επίσης και οι αμέτρητες φωτογραφίες με τα διαμαντάκια! Χάιλαϊτ της δικής μου βόλτας η άνοδος σε ένα κομμάτι πάγου εκεί που σπάει το κύμα, ατενίζοντας σαν σε όνειρο, ένα βράχο πάγου που έδινε στα υπάρχοντα κύματα αφορμή για να ξεσπάσουν.

Και με αυτή την μοναδική στιγμή, κι έχοντας τελειώσει το νότιο κομμάτι της περιήγησής μας, θα κάνουμε μία μικρή παύση. Θα επανέλθω άμεσα με μια ακόμα βόλτα προς το βορά και τις δικές του εκπλήξεις κι ομορφιές.

Ευχαριστώ για άλλη μια φορά που με αφήσατε να συνταξιδέψουμε!

Χρήστος Τ.

Όταν ξεκινήσαμε από τη Ρώμη για το Πιτιλιάνο, μία καλή φίλη μας πρότεινε να πάμε από τον κάτω δρόμο, από τα νοτιοδυτικά. «Η διαδρομή είναι περίπου δέκα λεπτά μεγαλύτερη, αλλά θα σας αποζημιώσει» μας είπε, και ειλικρινά δεν είχαμε καταλάβει τί εννοούσε, μέχρι να φτάσουμε στην στροφή, μετά την Madonna delle Grazie, δηλαδή τέσσερα λεπτά πριν τον προορισμό μας. Δεν ξέρω αν υπάρχουν επιφωνήματα και λέξεις που θα μπορούσαν να περιγράψουν αυτό που αντικρύσαμε μετά τη στροφή.

Ένα μεσαιωνικό χωριό, αναλλοίωτο στον χρόνο, χτισμένο στην άκρη του τεράστιου ηφαιστειογενή βράχου, να κρέμεται πάνω από την καταπράσινη χαράδρα, με την πέτρα, τα κεραμίδια, το καμπαναριό και τις κάργιες να πετούν από πάνω του κυκλικά και σε σμήνη, και να σε παρασέρνουν σε μια άλλη εποχή, σε μια ταινία μυστηρίου ή και ανεκπλήρωτου έρωτα, σε ένα δράμα αλλά και σε ένα πάθος μοναδικό.

Οι φωτογραφίες δεν αποτυπώνουν παρά στο ελάχιστο την ομορφιά και την ατμόσφαιρα αυτού του μαγικού μέρους της Τοσκάνης. Και παρότι θα προσπαθήσω να μοιραστώ μαζί σας όσες περισσότερες μπορώ και θα τις πλαισιώσω με τις αναμνήσεις μου, ένας είναι ο τρόπος για να αισθανθείτε την μοναδικότητα του Pitigliano: να το επισκεφθείτε!

Η περιήγησή μας ξεκινάει από την πλατεία Francesco Petruccioli έξω ακριβώς από τα τείχη που περιβάλλουν το χωριό. Εδώ θα πάρουμε το πρώτο κομματάκι θέας και μετά θα περάσουμε την Porta della Cittadella για να μεταφερθούμε στον 8ο αιώνα και να εισχωρήσουμε στη ζωή του ιστορικού κέντρου. Θα περπατήσουμε την Via Cavour, αυτή τη μοναδική «βεράντα» του Πιτιλιάνο, και θα καταλήξουμε στην Piazza della Repubblica, για να δροσιστούμε στην Κρήνη με τα επτά στόμια (εγώ είδα μόνο πέντε, τον δέκατο όγδοο αιώνα όμως υπήρχαν επτά λειτουργικοί σωλήνες), να θαυμάσουμε την πανοραμική θέα, και απ’ την πλευρά του σιντριβανιού και από την αντίθετη, αυτή που φυλάει ακούραστα ο γλυκύτατος γαϊδαράκος με τον ευγενικό του σύντροφο.

Νομίζω όμως ότι ήρθε η ώρα να γυρίσουμε λίγο πίσω από εκεί που ήρθαμε, για να σας κεράσω ένα καφεδάκι ή ένα γλυκάκι, ή φυσικά ένα ωραίο κόκκινο κρασί -στην Τοσκάνη είμαστε άλλωστε – και μια πιατελίτσα με διαλεχτά αλλαντικά στο PanCaciUa, στην οδό Cavour 32. Το όνομα του μαγαζιού ολόκληρο, είναι: Pane, Cacio e Uva, δηλαδή ψωμί, τυρί και σταφύλια. Στα τραπεζάκια έξω ό,τι και να διαλέξουμε θα είναι μπουκιά και συχώριο, πλαισιωμένο από την ατμόσφαιρα αυτής της πανέμορφης γωνιάς.

Κι αφού ικανοποιήσαμε την γεύση μας, ας περπατήσουμε στα ενδότερα του χωριού για να ικανοποιήσουμε εξίσου, την όρασή μας, την όσφρηση και τη φαντασία μας. Οι δύο κύριοι δρόμοι του ιστορικού κέντρου είναι η Via Zuccarelli και η Via Roma. Τα στενάκια που είναι κάθετα σε αυτές είναι πολλά και σε οδηγούν σε ανοίγματα θέας, σε καμάρες, σε σκαλάκια και σε στοές. Χώνεσαι μέσα σ’ αυτά και μπορείς να φανταστείς ότι κρύβεσαι από έναν αόρατο εχθρό, ή ότι πας να συναντήσεις κρυφά έναν δον Ζουάν, έναν Ρωμαίο ή μία Ιουλιέτα. Η μία έκπληξη διαδέχεται την άλλη και κάποια στιγμή διαπιστώνεις ότι παίζεις σαν μικρό παιδί!

Τελικά, ξέπνοος από τα τρεχαλητά και τα γέλια, καταλήγεις στην πλατεία San Gregorio VII, κάθεσαι σ’ ένα παγκάκι μπροστά από μια μικρή αντικερύ και θαυμάζεις τον Καθεδρικό ναό των Santi Pietro e Paolo (Πέτρου και Παύλου).

Ο ναός, απρόσμενα πανέμορφος μέσα-έξω, σε γαληνεύει και σε προετοιμάζει να καλωσορίσεις το γλυκό σούρουπο. Και ως φυσική συνέχεια, αγκαλιάζεις το ταίρι σου, παίρνεις αγκαζέ τους φίλους σου, και περπατάς έτσι πλήρης και ευτυχής, μέχρι το Delizie di Ale & Helga, για να εντοπίσεις ένα από τα ελαχιστότατα τραπεζάκια του και να εκπλαγείς ευχάριστα από το πλούσιο σε φαντασία και μεράκι φαγητό, τα υπέροχα τοπικά εδέσματα, τα απίθανα κρασιά της περιοχής και την αυθεντική φιλοξενία των ιδιοκτητών. Τις περισσότερες από τις γεύσεις που θα σας ξετρελάνουν μπορείτε να τις αγοράσετε σε βαζάκι ή και σε μπουκάλι! Την έκπληξη της εξόδου δεν θα σας την αποκαλύψω, για να έχετε τη χαρά να τη νοιώσετε χωρίς να την περιμένετε.

Το μόνο που θέλω να σημειώσω, είναι ότι τα περισσότερα από τα μαγαζάκια του Πιτιλιάνο, μία μέρα την εβδομάδα είναι κλειστά εναλλάξ. Το οράριο είναι γραμμένο στις πόρτες, οπότε μπορείτε να ενημερωθείτε για να μην απογοητευτείτε.

Η νύχτα είμαι σίγουρη πως θα σας βρει ερωτευμένους με τη ζωή και με τα στολίδια αυτής της καταπληκτικής χώρας που είχαμε την τύχη να είναι δίπλα στη δική μας. Το Pitigliano είναι μικρό αλλά η

εντύπωση που αφήνει είναι τεράστια.

Οι εικόνες του, η αύρα του, το γέλιο των κατοίκων, τα παιχνίδια του ήλιου ανάμεσα στα στενά δρομάκια αλλά και του φεγγαρόφωτου που χύνεται πάνω από τις στοές και τις πέτρινες καμάρες, τα βλέμματα των επισκεπτών που λάμπουν και η ευωδιά της χαράς είναι διάχυτα και στολίζουν αυτό το χωριουδάκι με τα ομορφότερα και πιο ανεξίτηλα χρώματα.

Κι έτσι, τη στιγμή που θα περάσεις ξανά την Porta della Cittadella, προς τα έξω αυτή τη φορά, δεν μπορείς, παρά να δώσεις μία υπόσχεση στον εαυτό σου: «Θα ξανάρθω» θα ψιθυρίσεις και θα ξορκίσεις την μελαγχολία του αποχωρισμού, κατευθυνόμενος με νέο ενθουσιασμό και ανυπομονησία, στον επόμενο προορισμό της μάγισσας που λέγεται Τοσκάνη. Πιέντσα σου ερχόμαστε. Καλή αντάμωση Πιτιλιάνο.